دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 55 121 2026 01 21 The Influence of Volumetric Inclined Waves Propagation on The Kinematic Response of Rigid Strip Footings Resting on A Semi-Infinite Soil Mass Using Boundary Element Method تأثیر انتشار امواج حجمی مایل بر پاسخ سینماتیکی شالوده های نواری صلب بر روی توده نیمه بینهایت خاک به کمک روش المان مرزی 1 13 17915 10.22034/ceej.2024.60394.2325 FA فروغ اشکان گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه مراغه عباس اسلامی حقیقت گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه ارومیه Journal Article 2024 02 03 Seismic analysis of foundations is one of the key problems in geotechnical earthquake engineering. For this purpose, two general methods are proposed. In the direct method, the entire structure, foundations and subgrade are modeled in one step. But, in substructure method, the contribution of stiffness and mass of foundations in the analysis are considered separately. In this paper, the seismic response of strip surface footings under volumetric oblique incident waves SV, P and SH is investigated using boundary element method. For this purpose, at first, the impedance functions of the strip footing located on the semi-infinite soil mass are calculated using boundary element method with three-node quadratic elements. The calculated impedance functions depend on the frequency, the width of the strip footing, the shear wave velocity and the Poisson’s ratio of the soil mass. The input motion of strip footing which is subjected to volumetric inclined SV, P and SH waves are then obtained by using free field motion and the boundary element method. It can be seen that the displacement response of the foundation at the dimensionless frequency of 3, compared to the horizontal component of the free field motion of SH and SV waves as well as vertical component of P wave at angle of θ=30° are reduced 41%, 38% and %, respectively. By the way, as an example in time domain, the response of surface strip footing due to inclined SV wave with Ricker waveform is analyzed utilizing FFT algorithm. تحلیل لرزه ­ای شالوده­ ها از جمله مسائل مطرح در مهندسی ژئوتکنیک لرزه ­ای بوده و بدین‌منظور دو روش کلی پیشنهاد می‌­شود. در روش مستقیم، کل سازه و شالوده به­ همراه خاک بستر مدل­سازی شده اما در روش زیرسازه، پاسخ ­های شالوده و سازه به­ صورت گام ­به گام محاسبه گردیده و تأثیر سختی و جرم اجزای مختلف سازه و همچنین شالوده مورد بررسی قرار می­گیرد. در این مقاله، پاسخ لرزه‌ای شالوده‌های سطحی نواری تحت امواج ورودی هارمونیک مایل حجمی SV. P و SH به ­کمک روش المان مرزی مورد بررسی قرار می‌گیرد. بدین­ منظور در ابتدا، توابع امپدانس (Impedance Functions) شالوده‌‌های نواری واقع بر توده بی­نهایت خاک با روش المان مرزی و استفاده از المان‌های سه ­گرهی کوادراتیک (Quadratic) محاسبه می‌شوند. توابع امپدانس محاسبه شده به فرکانس، عرض شالوده‌ نواری، سرعت موج برشی و نیز ضریب پواسون توده خاک بستگی دارند. در ادامه، شالوده‌ نواری تحت اموج حجمی SV. P و SH  تحت زوایای مختلف قرار گرفته و با درنظر گرفتن پاسخ میدان آزاد و استفاده مجدد از روش المان مرزی، حرکت ورودی به شالوده‌ به ­دست می‌آید. مشاهده می­شود که پاسخ شالوده در فرکانس بی­ بعد 3، نسبت به پاسخ میدان آزاد و برای مؤلفه افقی موج SV و SH نیز برای مؤلفه قائم موج P در زاویه 𝛉=30^o<strong> </strong>به ­ترتیب %41، %38 و 20% کاهش پیدا می­ کند. همچنین به ­عنوان مثالی در حوزه زمان، پاسخ شالوده نواری سطحی به یک موج مایل SV با تغییرات در قالب موج ریکر (Ricker wave) به‌کمک الگوریتم FFT تحلیل گردید. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_17915_2f42c8f803fba348872d5cacd438a0a5.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 55 121 2026 01 21 Design of Underground Structure According to Fragility Curves Based on Far and Near Explosions طراحی سازه‌ زیرزمینی طبق منحنی‌های شکنندگی بر اساس انفجارهای دور و نزدیک 15 26 20329 10.22034/ceej.2025.63890.2385 FA سیدمصطفی میرطبایی گروه مهندسی مکانیک، دانشکده مهندسی، دانشگاه امام علی (ع) بهزاد محمدی میوه رود گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان Journal Article 2024 10 08 This study examines the application of fragility curves as a tool for designing underground shelters resilient to both distant and close-range explosions. Fragility curves serve as an effective method for identifying structural characteristics and resistance, crucial due to the relative vulnerability of structures to explosions across various organizations. To design the structure and obtain its fragility curve under such blasts, ABAQUS finite element software was utilized. The results indicate that fragility curves effectively determine the resistance and vulnerability of underground structures under explosion conditions. Notably, if an explosion occurs more than 12 meters from the structure's center, the likelihood of structural failure is approximately 5% or less; however, this probability increases significantly with proximity to the structure reaching about 60% at a distance of 8 meters and exceeds 98% at the central surface point. The findings highlight that soil-structure interaction plays a pivotal role in mitigating blast-induced damage. Furthermore, it is demonstrated that the proposed fragility model can be employed as a tool for assessing other underground structures' vulnerability; comparisons with previous studies show that this approach offers higher accuracy in estimating potential damage probabilities. این تحقیق به بررسی منحنی شکنندگی به‌عنوان ابزاری برای طراحی پناهگاه‌های زیرزمینی مقاوم در برابر انفجارهای دور و نزدیک می‌پردازد. منحنی شکنندگی روشی مؤثر برای شناسایی ویژگی‌ها و مقاومت سازه در برابر خطرات است و به‌دلیل آسیب‌پذیری نسبی سازه‌ها در برابر انفجار برای سازمان‌های مختلف حیاتی است. در این تحقیق، برای طراحی سازه و به‌دست‌آوردن منحنی شکنندگی سازه تحت انفجارهای دور و نزدیک، به‌ترتیب از نرم‌افزارهای ایتبس (ETABS) و نرم‌افزار المان محدود ABAQUS استفاده شده ‌است. نتایج به‌دست آمده براساس منحنی شکنندگی نشان می‌دهد که اگر انفجار در فاصله بیش از 12 متری از مرکز سازه رخ دهد، احتمال شکست سازه تقریباً 5% یا کمتر است. اما با نزدیک شدن محل انفجار به سازه، احتمال شکست به‌طور چشمگیری افزایش می‌یابد. به‌طوری‌که در صورت انفجار بر روی سطح خاک در فاصله 8 متری از مرکز سازه به حدود 60 درصد می‌رسد و سرانجام، در نقطه مرکزی سطح سازه، احتمال شکست بیش از 98% خواهد بود. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که اندرکنش خاک و سازه نقش کلیدی در کاهش آسیب‌های ناشی از انفجار سطحی خصوصاً در فواصل دورتر از 5 متر دارد. همچنین مشخص شد که مدل شکنندگی پیشنهادی می‌تواند به‌عنوان ابزاری برای ارزیابی آسیب‌پذیری سایر سازه‌های زیرزمینی مورد استفاده قرار گیرد. مقایسه این مدل با تحقیقات پیشین نشان می‌دهد که روش ارائه‌شده دقت بالاتری در تخمین احتمال خرابی دارد. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_20329_fcb3bb6c1f55bc9f6fed663d68130a96.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 55 121 2026 01 21 Comparison of the Accuracy of an Improved MPS Numerical Method and a Meshless Method Based on Taylor Expansion and Least Squares مقایسه دقت یک روش عددی ارتقاء یافته MPS و یک روش بدون شبکه مبتنی بر بسط تیلور و حداقل مربعات 27 38 20831 10.22034/ceej.2025.64486.2397 FA غلامرضا شوبیری دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط‌زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2024 11 12 The Moving Particle Semi-implicit (MPS) is one of the efficient meshless numerical methods that has been successfully used to analyze various engineering problems. In this method, the approximation of the derivatives of the function is performed based on a weighted averaging by interpolation functions. Despite its inherent capabilities, this method has serious shortcomings, especially in terms of accuracy. Many efforts have been made to improve the accuracy of this method. In this study, the accuracy of one of the most efficient MPS models (Model 1 in this study) is compared with a meshless method based on the least squares technique and Taylor expansion (Model 2 in this study) for solving elliptic differential equations. Numerical results show that numerical Model 2 produces much better results and under these conditions, it can be expected that this numerical model can be successfully used to solve many engineering problems. روش‌های عددی بدون شبکه، در سالیان اخیر برای حل مسائل مختلف مهندسی بسیار استفاده شده‌اند. روش نیمه<strong>‌</strong>ضمنی ذرات متحرک (MPS) (Moving Particle Semi-implicit) و روش هیدرودینامیک ذرات هموار (SPH) (Smoothed Particle Hydrodynamics) دو نمونه مهم از روش<strong>‌</strong>های بدون شبکه هستند؛ اما دقت آن<strong>‌</strong>ها زیاد نیست. اخیراً دو مدل از این روش<strong>‌</strong>ها با دقت بسیار خوب پیشنهاد شده است که حتی نسبت به بسیاری از مدل<strong>‌</strong>های موجود ارتقاء‌ یافته، از دقت بالاتری برخوردار می‌باشند. همچنین یک روش عددی مبتنی بر بسط تیلور (Taylor series) و حداقل مربعات نیز در این تحقیق مورد توجه است. ازآنجایی<strong>‌</strong>که دقت دو روش ارتقاء یافته MPS و SPH تقریباً یکسان است روش MPS انتخاب می‌گردد و دقت آن با روش عددی مبتنی بر بسط تیلور مقایسه می‌شود. برای این منظور چندین معادله دیفرانسیلی بیضوی و جریان<strong>‌</strong>های پتانسیل که شامل مشتقات مرتبه دوم می‌باشند، به<strong>‌</strong>عنوان مسائل مرجع انتخاب شده‌اند. برای تمامی این مسائل، روش عددی مبتنی بر بسط تیلور از دقت بالاتری نسبت به‌روش ارتقاء یافته MPS برخوردار می‌باشد. به<strong>‌</strong>عنوان مثال، روش مبتنی بر بسط تیلور در حل معادله دیفرانسیل سوم این تحقیق، به خطای زیر 5 درصد می‌رسد درحالی<strong>‌</strong>که خطای روش MPS نزدیک به 20 درصد می‌باشد. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_20831_451035c8665409b19343e7498cca4ac8.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 55 121 2026 01 21 Experimental Study of Clay Block Infill Frame Strengthening Using AR Glass Fibers Under In-Plane Loading بررسی آزمایشگاهی بهسازی میان‌قاب‌های‌ بلوک ‌سفال با استفاده از الیاف شیشه مقاوم در برابر قلیا در بارگذاری داخل صفحه 39 51 20455 10.22034/ceej.2025.67265.2437 FA محمدجواد زارعی دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود جلیل شفائی دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود فرنوش باسلیقه دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود Journal Article 2025 05 11 In structural engineering, reinforced concrete frame systems filled with masonry walls are designated as "infilled frames". Studies have demonstrated that infills increase structural stiffness while reducing ductility. The interaction between masonry walls and the surrounding concrete frame fundamentally alters the behavioral characteristics of the system. This interaction can either enhance seismic performance or exacerbate damage; additionally, it also significantly modifies the effective stiffness and natural period of the structure. Field investigations following the Kermanshah earthquake (2017) revealed predominant in-plane failure mechanisms, including diagonal cracking, local crushing in force transfer regions, and sliding along mortar joint interfaces. The Iranian Seismic Code (Standard 2800) emphasizes the separation of infills from frames to prevent this interaction. رفتار سازه‌های قاب بتن‌آرمه تحت تأثیر نیروهای سه‌گانه زلزله (دو مؤلفه افقی و یک مؤلفه قائم) دست‌خوش تغییرات اساسی می‌شود. بررسی حوادث زلزله سرپل ذهاب در سال ۱۳۹۶، نشان‌دهنده آسیب‌های قابل‌توجه ناشی از اندرکنش نامطلوب بین قاب و میان‌قاب‌های غیرسازه‌ای است. اثر اندرکنشی قاب و میان‌قاب و پارامترهای کلیدی رفتاری شامل سختی، شکل‌پذیری و ظرفیت جذب انرژی از طریق بارگذاری چرخه‌ای داخل‌صفحه قابل ارزیابی است. در این پژوهش، مطالعه آزمایشگاهی روی سه نمونه قاب بتن‌آرمه ویژه با مقیاس نیم انجام گرفته است که شامل: یک قاب مرجع بدون میان‌قاب، یک قاب با میان‌قاب بلوک ‌سفال و یک قاب با میان‌قاب بلوک ‌‌سفال بهسازی شده با استفاده از الیاف شیشه مقاوم در برابر قلیا دارای وال‌پست می‌باشد. مشخصات هندسی، جزئیات آرماتوربندی و خصوصیات مکانیکی بتن در تمامی نمونه‌ها یکسان در نظر گرفته شده و بلوک‌های ‌سفال با ابعاد استاندارد (10×۲۰×25 سانتی‌متر) کار رفته‌اند. هدف اصلی این تحقیق، ارزیابی رفتار دینامیکی میان‌قاب‌های بلوک‌ سفال و اثرات متقابل آن‌ها با قاب‌های بتنی تحت بارگذاری داخل‌ صفحه است. نتایج نشان داد که نمونه بهسازی شده بیشترین مقاومت را (در فشار 79% و در کشش 138%) نسبت به نمونه‌های دیگر را داشته. همچنین در قاب با میان‌قاب کامل با ارائه سختی بالاتر (در فشار 206% و در کشش260%) نسبت به نمونه قاب بتن آرمه تنها داشته، اما در مقایسه با نمونه بهسازی شده با الیاف شیشه، شاهد کاهش چشمگیر این سختی در فشار 171% و در کشش 299% بودیم. همچنین شکل‌پذیری نمونه تقویت شده از سایر نمونه‌ها عملکرد مناسب‌تری را ارائه داد. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_20455_08a80272696963776a1c4568c7b759b4.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 55 121 2026 01 21 Application of Roughs’ Theory in Multi-Criteria Decision-Making Methods to Assess the Applications of Building Information Modeling in Iran's Construction Projects به‌کارگیری تئوری راف در روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره برای سنجش کاربردهای مدل‌سازی اطلاعات ساختمان در پروژه‌های ساخت ایران 53 65 16719 10.22034/ceej.2023.53276.2179 FA علیرضا امین راد گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران سیدمحمد میرحسینی گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آراد اسلامی، واحد اراک، اراک ،ایران محمد احسانی فر گروه مهندسی‌ صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران احسان اله ضیغمی گروه مهندسی‌ عمران، دانشکده فنی و مهندسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران Journal Article 2022 09 03 Recently, Building Information Modeling (BIM) has emerged as a new technology in the architecture industry, which is gradually gaining popularity among stakeholders. The literature review shows a significant gap in measuring the capabilities of BIM in Iran's construction projects. Therefore, the goal is to measure BIM capabilities and efforts have been made to select the best BIM capabilities in such a way as to increase the level of confidence in the use of this new technology. Since the evaluation of the most appropriate option is a multi-criteria decision-making problem. Therefore, decision makers use preferences that are uncertain when weighing options. Therefore, in the present study, rough's theory, which is efficient in such conditions, is used. In fact, he first used Delphi to identify criteria and decision-making options, and then used rough's theory to convert experts' preferences into interval numbers and the new combined method of Analytical Hierarchy Process (AHP) and VIKOR of rough to measure capabilities. BIM is used. It should be mentioned that in the current study, the VIKOR-AHP method was developed with rough data. The results showed that the use of rough's theory along with multi-criteria decision-making methods can help the stakeholders in decision-making under conditions of uncertainty and is a starting point for research based on BIM and its management perspectives in providing the correct insight to use it in Iran's construction projects. اخیراً مدل‌سازی اطلاعات ساختمان ((BIM) Building Information Modeling) به‌عنوان یک فناوری جدید در صنعت معماری پدید آمده است که به‌تدریج درحال کسب محبوبیت بین ذینفعان می ­باشد. مرور ادبیات، نشانگر یک شکاف چشم­گیر در سنجش قابلیت­ های مدل‌سازی اطلاعات ساختمان در پروژه­ های ساخت‌وساز ایران می­ باشد. لذا هدف، سنجش قابلیت­ های BIM می­ باشد و تلاش شده است تا بهترین قابلیت­ های BIM به‌گونه ­ای انتخاب شود که سطح اطمینان در به ­کارگیری این فناوری جدید افـزایش دهـد. از آنجایی که سنجــش مناسب ­ترین گـزینه یک مسئله تصمیم ­گیری چنــدمعیاره است، بنابـراین تصمیم ­گیرندگان در سنجـش گزینه­ ها از ترجیحاتی استفاده می کنند که غیـرقطعی است. از این ­رو، در پژوهـش حاضـر از تئــوری راف (Roughs’ theory) که در چنین شرایطی کارآمد می ­باشد، استفاده می ­شود. درواقع، ابتدا با استفاده از دلفی (Delphi) به شناسایی معیارها و گزینه­ های تصمیم­ گیری پرداخته و سپس از تئوری راف برای تبدیل ترجیحات خبرگان به اعداد فاصله ­ای و از روش ترکیبی جدید فرآیند تحلیل سلسله مراتبی ((AHP) Analytical Hierarchy Process) و ویکور (Vikor) راف برای سنجش قابلیت ­های BIM استفاده می­ شود. قابل ذکر است که در پژوهش حاضر، روش VIKOR- AHP با داده های راف توسعه داده شده است. نتایج نشان داد که به‌کارگیری تئوری راف به‌همراه روش ­های تصمیم گیری چندمعیاره می­تواند به ذینفعان در امر تصمیم­ گیری در شرایط عدم قطعیت کمک نماید و نقطه آغازی برای پژوهش مبتنی بر BIM و دیدگاه­ های مدیریتی آن در ارائه بینش صحیح جهت به‌کارگیری آن در پروژه‌های ساخت‌و‌ساز ایران باشد. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_16719_affe891597ae89f766b0972f237256b2.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 55 121 2026 01 21 Laboratory Study on the Effect of Adding Iron Powder with Cement on the Compressive Strength of Kaolinite Soil مطالعه آزمایشگاهی تأثیر افزودن پودر آهن به‌همراه سیمان بر مقاومت فشاری خاک کائولینیت 67 77 21079 10.22034/ceej.2026.70116.2467 FA حامد یوسفی گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان سید مرتضی مرندی گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر، کرمان صلاح الدین حمیدی گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی کبودرآهنگ، دانشگاه بوعلی سینا، همدان Journal Article 2025 11 07 With the growth and development of cities, civil engineers are forced to design and build various structures on loose clay soils that cover a significant portion of the land surface. Therefore, to do so, these soils must be improved. Today, various methods and additives are used to improve and stabilize problematic soils, including clay soils. Accordingly, many researchers around the world have studied the stabilization of clay soils with various materials. خاک‌های رسی به‌طور وسیع در سطح کره زمین یافت می­شود. با توجه به افزایش جمعیت، نیاز به احداث سازه‌های متنوع بر روی این نوع خاک‌ها اجتناب‌ناپذیر است. جهت احداث چنین سازه‌هایی بر روی خاک‌های رسی، عموماً این نوع خاک‌ها می‌بایست بهسازی شوند. مطالعات زیادی در رابطه با تأثیر افزودنی‌های مختلف جهت تثبیت خاک‌های رسی انجام شده ولی نقش پودر آهن (Pfe) همچنان ناشناخته مانده است. در مطالعه حاضر خاک رس کائولینیت جهت تثبیت با افزودنی‌های پودر آهن و سیمان با درصدهای مختلف (0، 5، 10 و 20) و دوره‌های عمل‎آوری 7 و 28 روزه، مورد مطالعه قرار گرفت. آزمایش مقاومت فشاری تک‌محوری بر روی نمونه‌ها انجام شد. مقدار بهینه پودر آهن و سیمان به‌ترتیب 10 و 5 درصد وزنی خشک خاک تعیین شد. مقاومت فشاری خاک عمل‌آوری شده با مقادیر بهینه پودر آهن و سیمان نسبت به خاک تمیز برای نمونه‌های 7 روزه به‌ترتیب 34 و 72 درصد و برای نمونه‌های 28 روزه به‌ترتیب 72 و 65 درصد افزایش داشت. همچنین عملکرد ریزساختاری و واکنش‌های شیمیایی مناسب پودر آهن و کانی‌های رسی و سیمان نسبت به خاک تمیز، در نمونه‌های 28 روزه باعث افزایش مقاومت تا 331 درصد شد. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_21079_0ca3bc72319d0d7797901038ac72e359.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 55 121 2026 01 21 Enhancing the Cyclic Behavior of a Mechanical Beam-To-Column Joint in Steel Moment-Resisting Frames with CFT Columns Using a Novel Spring-Guide Restoring System ارتقای رفتار چرخه‌ای مفصل مکانیکی اتصال تیر به ستون در قاب‌های خمشی فولادی با ستون‌های CFT با استفاده از سیستم نوین بازگرداننده متشکل از فنر و هدایتگر 79 95 21076 10.22034/ceej.2026.70268.2472 FA حمید قادری گروه مهندسی عمران، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه احمد ملکی گروه مهندسی عمران، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی، مراغه محمدعلی لطف الهی یقین دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز Journal Article 2025 11 16 The concept of using Concrete-Filled Steel Tube (CFT) columns has been proposed to optimize the use of steel and concrete materials. The advantages of these elements have led to their widespread application in the construction industry. These types of columns are usually used in moment resisting frame systems with rigid connections, and play a significant role in lateral load resistance of the system. Despite providing sufficient strength for beams and columns, weakness in the connection area can disrupt the load path and could lead to overall collapse of the system. When the connection is well-designed, seismic fuses will concentrate at both ends of the beam (the main frame member). After a strong earthquake, the entire story beam needs repair or replacement, which incurs high costs. To address all these challenges, this study proposes using a mechanical joint equipped with a centering spring. در هر سیستم سازه‌ای، گسیختگی اتصالات ترد و نامطلوب است. براین‌اساس، در آیین‌نامه‌های طراحی لرزه‌ای، اتصالات اعضای نیرو- کنترل قلمداد می‌شوند و همواره سعی بر آن است تا با درنظرگرفتن خرابی‌های کنترل شده در سیستم و تعبیه فیوزهای لرزه‌بر، از ورود آن‌ها به محدوده رفتار غیرخطی ممانعت شود. در قاب‌های خمشی با ستون‌های پرشده با بتن (CFT)، معمولاً فیوزهای لرزه‌بر در دو انتهای تیرهای اصلی تعبیه می‌شوند، اما این راهکار خطر آسیب‌پذیری بالای اتصالات و دشواری تعمیر یا جایگزینی تیرها به‌عنوان اعضای اصلی باربر را به‌همراه دارد. در این راستا، استفاده از مفاصل مکانیکی مجهز به سیستم بازگرداننده می‌تواند با تمرکز فیوزهای لرزه‌بر در نواحی دور از اتصالات، چالش‌های فوق را کاهش دهد. در مطالعه حاضر یک سیستم برگشت‌پذیر ویژه معرفی و جزئیات تحلیل و طراحی آن ارائه شده و عملکرد لرزه‌ای آن در قاب‌های خمشی با ستون‌های CFT ارزیابی گردیده است. فرآیند تحلیل با مدل‌سازی عددی سه اتصال شامل: اتصال خمشی سخت‌شده، اتصال مفصلی مکانیکی بدون سیستم بازگرداننده و اتصال مفصلی مکانیکی مجهز به فنر بازگرداننده، گایدر (Guider) و سخت‌کننده انجام شد. نتایج نشان داد سیستم پیشنهاد شده دارای منحنی‌های چرخه‌ای پهن و پایدار با ظرفیت بالای جذب و استهلاک انرژی است. همچنین استهلاک انرژی و تقاضای شکل‌پذیری ستون‌ها به‌ترتیب حدود ۳۳% و ۴۱٫۷% کاهش یافت این کاهش بیانگر آن است که سیستم بازگرداننده موجب محدود شدن تغییرشکل‌های پلاستیک سازه شده است. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_21076_c53867a90f771e0582daf912a96641f6.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 55 121 2026 01 21 Effect of Drainage Conditions on the Mechanical Behavior of Firoozkuh No. 161 Sand under Triaxial Tests تأثیر شرایط زهکشی بر رفتار مکانیکی ماسه شماره 161 فیروزکوه تحت آزمایش‌های سه‌محوری 97 107 20975 10.22034/ceej.2025.69554.2458 FA وحید اباذری اسکوئی دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز مسعود حاجی علیلوی بناب دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز Journal Article 2025 10 12 The investigation of soil stress–strain behavior plays a fundamental role in the stability analysis and settlement prediction of geotechnical structures. Among the influencing factors, drainage conditions are of particular importance; previous studies indicate that soil mechanical behavior following an earthquake cannot be fully represented by the two limiting cases of fully drained or undrained conditions. Instead, it predominantly occurs under partially drained conditions, resulting from the simultaneous changes in pore water pressure and soil volume. The present study was designed to investigate the effect of partial drainage on the monotonic behavior of Firoozkuh No. 161 sand through a series of triaxial compression and extension tests. For analysis, effective stress paths, stress–strain curves, and excess pore water pressure responses obtained under partially drained conditions were compared with those from fully drained and undrained cases. The findings indicate that partial drainage has a significant influence on the shear behavior of sand. رفتار تنش- کرنش خاک‌ها نقش اساسی در تحلیل پایداری و پیش‌بینی نشست سازه‌های ژئوتکنیکی دارد و شرایط زهکشی در این میان اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. پس از رخداد زلزله، معمولاً شرایط کاملاً زهکشی‌شده یا زهکشی‌نشده در طبیعت حاکم نیست؛ زیرا خاک‌های دانه‌ای به‌دلیل نفوذپذیری بالا مستعد تغییرات حجمی بوده و اغلب از یک رفتار نسبتاً زهکشی‌شده پیروی می‌کنند. با وجود این، اثر چنین شرایطی هنوز در مطالعات ژئوتکنیکی به‌طور کامل درک نشده است. این پژوهش، به بررسی اثر مسیرهای کرنش برشی- حجمی کنترل‌شده بر رفتار مونوتونیک ماسه شماره 161 فیروزکوه پرداخته ‌است. بدین منظور، آزمایش‌های سه‌محوری فشاری و کششی اشباع در چهار حالت کاملاً زهکشی‌شده، زهکشی‌نشده و دو حالت نسبتاً زهکشی‌شده با نرخ کرنش حجمی انقباضی و انبساطی انجام شد. نتایج نشان داد که زاویه اصطکاک مؤثر بحرانی مستقل از شرایط زهکشی بوده و تقریباً ثابت باقی می‌ماند. با‌‌این‌حال، پاسخ فشار آب حفره‌ای و مقاومت برشی به‌شدت تحت تأثیر شرایط زهکشی قرار گرفت. در حالت زهکشی نسبی انقباضی، کاهش قابل توجه فشار آب حفره‌ای و بهبود سخت‌شوندگی کرنشی موجب دستیابی نمونه‌ها به بیشترین مقاومت برشی شد. در مقابل، مسیر زهکشی نسبی انبساطی با افزایش تخلخل و تجمع فشار آب حفره‌ای، افت چشمگیری در سختی و مقاومت ایجاد کرد؛ به‌ویژه در بارگذاری کششی که نمونه رفتاری کاملاً انقباضی و نزدیک به روانگرایی بروز داد. در مجموع، یافته‌ها نشان می‌دهند که کنترل زهکشی می‌تواند نقش کلیدی در بهبود پایداری شیب‌های ماسه‌ای ایفا کند. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_20975_c49b8c3458e4d2de18aaa12d21169914.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 55 121 2026 01 21 Optimally Placement of Active Tendons with Consideration of Various Uncertainties جانمایی بهینه تاندون‌های فعال با در نظر گرفتن انواع عدم‌قطعیت‌ها 109 125 17174 10.22034/ceej.2023.57541.2273 FA حسین غفارزاده دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز علیرضا آران دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز Journal Article 2023 07 14 In this research, active tendons' optimal placement based on an enumeration method has been investigated in the presence of various uncertainties such as parametric uncertainty, time delay, and sensor/actuator faults. To design the appropriate controller against uncertainties,  method has been used as a useful method according to the robust control theory. در طراحی سیستم‌های کنترل فعال، بهینه‌یابی تعداد و محل محرک‌ها نه­ تنها نقش مهمی در کنترل سازه‌ها دارند، بلکه منجربه پیاده‌سازی مقرون به‌صرفه سیستم کنترلی می‌شوند. جهت جایابی بهینه محرک‌ها، توابع هزینه و شاخص‌های تصمیم مختلفی می‌توانند توسط طراح بررسی شوند. اما باتوجه به حضور اجتناب‌ناپذیر انواع عدم‌قطعیت‌ها در سیستم‌های کنترل فعال مانند تأخیر زمانی، عدم‌قطعیت پارامترها و خطای سنسورها/ محرک‌ها، بایستی عدم‌قطعیت‌های مذکور در طراحی کنترل‌کننده لحاظ شوند. در این پژوهش، جانمایی بهینه محرک‌ها برای سیستم کنترلی تاندون‌های فعال در حضور انواع عدم‌قطعیت‌ها بررسی می‌شود و تأثیر هریک از آن‌ها ارزیابی می‌شود. بدین‌منظور، هفت سازه برشی سه طبقه و 31 سازه برشی پنج طبقه با جایگیری مختلف تاندون‌های فعال تحت ارتعاش زلزله ساختگی در نظر گرفته می‌شوند. با بررسی حضور هم‌زمان تأخیر زمانی و عدم‌قطعیت پارامتری نشان داده می‌شود که برخی حالات جایگیری تاندون‌های فعال به عدم‌قطعیت پارامترها حساس‌تر بوده و کنترل‌کننده طراحی شده تأخیر زمانی مجاز کمتری را پوشش می‌دهد. بنابراین، عدم‌قطعیت پارامتری در جانمایی بهینه تاندون‌های فعال می‌تواند نقش اساسی داشته باشد. همچنین پاسخ‌های جابه‌جایی، سرعت، شتاب و نیروی کنترلی در حضور تأخیر زمانی و عدم‌قطعیت پارامترها ارزیابی شده و عملکرد هرکدام از حالات جایگیری تاندون‌های فعال بررسی می‌شوند. بررسی خطای سنسورها/ محرک‌ها به‌همراه عدم‌قطعیت‌های پارامترها و تأخیر زمانی نشان می‌دهد که این نوع عدم‌قطعیت در تعیین جانمایی بهینه تاندون‌های فعال نقش چندانی ندارد. بنابراین می‌توان از عدم‌قطعیت خطای سنسورها/ محرک‌ها در جایابی بهینه تاندون‌های فعال صرف‌نظر کرد. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_17174_1a38a935f037ed0d5a242c7e43bac40d.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 55 121 2026 01 21 Atmospheric Analysis of Dust Storms in Central Asia Region Using Remote Sensing آنالیز اتمسفریک طوفان های گردوغبار در منطقه‌ آسیای مرکزی با استفاده از داده‌های سنجش از دور 127 144 14276 10.22034/jcee.2022.47077.2054 FA عبدالحسین رمی دانشکده مهندسی عمران دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل مهدی حمیدی دانشکده مهندسی عمران دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل بهرام نوایی نیا دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل 0000-0002-6623-7188 Journal Article 2021 07 20      The Aral Sea basin in Central Asia has been identified as one of the active sources of dust in Asia. In this paper, the atmospheric analysis of 6 severe dust storms on dust sources in the Central Asian region and the Aral Sea basin over the past two decades is examined. For synoptic analysis of NCEP-NCAR data including wind speed on the ground and velocity and height of geopotential at 850 hPa and to identify dusting days, dust masses and estimating dust load, from the optical depth data of air vents in the mood sensor. Was used. Based on the results of atmospheric analysis, two flow patterns have been identified for regional storms that generate severe storms on dust sources in the Aral Sea basin and desert areas of Central Asia. The Aral Sea, western Uzbekistan, the eastern shores of the Caspian Sea in Kazakhstan and Turkmenistan, western and central Turkmenistan, and the northern and northeastern border regions of Iran are most affected by dust events. A study of the affected areas caused by dust masses shows that the dry Aral Sea, western Uzbekistan and western Turkmenistan have the highest AOD and dust load. According to studies, the most intense dust activities in Central Asia occurred in spring and summer, in the months of April, May, June, July and August, and according to the results, the maximum amount of dust in the region in some cases more than Reaches from 7 grams per square meter. حوضه دریای آرال در آسیای مرکزی به‌عنوان یکی از منابع فعال گردوغبار در آسیا، شناسایی شده است. در این پژوهش، آنالیز اتمسفریک 6 طوفان گردوغبار شدید بر روی منابع گردوغبار منطقه‌ آسیای مرکزی و حوضه‌ دریا‌ی آرال که در دو دهه گذشته رخ داده، مورد بررسی قرار گرفته است. جهت آنالیز سینوپتیک (Atmospheric Analysis) از داده ‎های NCEP-NCAR شامل سرعت باد روی سطح زمین و سرعت‌ و ارتفاع ژئوپتانسیل در فشار 850 هکتوپاسکال و به‌منظور شناسایی روزهای غبارساز، توده‌های گردوغبار و تخمین بار گردوغبار، از داده‌‌های عمق نوری هواویزها (AOD) (Aerosol Optical Depth) در سنجنده مودیس (MODIS) استفاده گردید. بر اساس نتایج آنالیز اتمسفریک، دو الگوی جریان برای طوفان‌های منطقه شناسایی شده است که موجب تولید طوفان‎ های شدید بر روی منابع گردوغبار حوضه‌ دریا‌ی آرال و نواحی بیابانی آسیای مرکزی می‌شود. دریا‌ی خشک آرال، غرب ازبکستان، سواحل شرقی دریای خزر در قزاقستان و ترکمنستان، غرب و مرکز ترکمنستان و نواحی مرزی شمال و شمال‌شرق ایران، بیش از دیگر نواحی تحت تأثیر رویدادهای گردوغبار قرار می‌گیرند. بررسی مناطق تأثیرگذار ناشی از توده‌های گردوغبار نشان می‌دهد که دریا‌ی خشک آرال، غرب ازبکستان و مناطق غربی ترکمنستان دارای بیشترین میزان AOD و بار گردوغبار هستند. براساس مطالعات، بیشترین فعالیت‌های شدید گردوغبار در آسیای مرکزی، در بهار و تابستان، در ‌ماه‌های آوریل، می، ژوئن، جولای و آگوست، رخ داده و براساس نتایج به‌دست آمده، حداکثر میزان بار گردوغبار در منطقه در مواردی به بیش از 7 گرم بر مترمربع می‌رسد. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_14276_0578dbdc58688e0101f7f7f2c21c0682.pdf