دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 55 120 2025 10 23 Comparative Analysis of Wavelet Decomposition Levels in Order to Full-Automated Classification of Asphalt Pavement Distresses Texture مقایسه تعداد لایه‌های تجزیه موجک تصویر به منظور کلاس‌بندی تمام‌خودکار بافت خرابی‌های روسازی آسفالتی 1 13 14674 10.22034/jcee.2022.46583.2044 FA رضا شهابیان مقدم گروه عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه فردوسی مشهد سیدعلی صحاف گروه عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه فردوسی مشهد ابوالفضل محمدزاده مقدم گروه عمران، دانشکده مهندسی، دانشگاه فردوسی مشهد Journal Article 2021 06 17 Evaluation of the pavement performance plays a vital role in Pavement Management System (PMS). Identification of road surface failures (pavement distresses) is of the main elements in the process of pavement evaluation at the network and project level road assessment. The simplest method of pavement distress evaluation is visual inspection and rating of apparent condition of the road surface by experts. This approach of pavement evaluation not only increases the cost and time of inspection operations, but also depends on the personal judgment (subjective) of assessors and brings about non-repeatable results. Furthermore, it exposes the inspectors to unsafe working situations on highways. In the last decade, extensive researches have been conducted for the development of semi-automated and fully-automated methods of pavement condition evaluation to overcome the deficiencies and problems related to manual and visual evaluation of pavement distresses. Although some standards and protocols such as AASHTO R 55-10 have been developed in accordance with automatic distress data collection conditions, limited success has been achieved in recognition and classification of different pavement distresses. This can be attributed to severe disorders and irregularities of distress patterns, especially in asphalt pavements. Additionally, most of the current automatic evaluation systems are associated with heavy computational loads due to employing complex algorithms and they mainly focus on automatic detection and classification of pavement cracks. It should be noted that cracks only represent one important aspect of pavement distresses. Other types of distresses such as potholes, patching, bleeding and raveling also play an important role in the decline of pavement quality index and affect the treatments and maintenance options proposed by PMS. Considering these limitations, the authors employed a method with superior precision and efficiency to identify and process pavement distresses. پیمایش خرابی‌های سطحی راه جزء مراحل اصلی فرآیند ارزیابی عملکردی روسازی محسوب می‌شود. در سال‌های اخیر، تحقیقات زیادی در حوزه توسعه روش‌های هوشمند و خودکار شناسایی خرابی‌های روسازی انجام گرفته است. اغلب این روش‌ها بر پایه فنون بینایی کامپیوتر می‌باشند. از مهم‌‌ترین عناصر تشکیل‌دهنده سیستم‌های بینایی کامپبوتر، استخراج ویژگی تصویر می‌باشد. روش‌های پردازش چندرزولوشن (چنددقته) هم‌چون تجزیه موجک، ابزاری منحصربفرد جهت آنالیز ویژگی‌های بافتی تصویر فراهم آورده است. لبه‌ها، جزئیات ساختاری بافت تصاویر خرابی‌ سطح روسازی را تشکیل داده و تعداد سطوح تجزیه تصویر توسط اعمال تبدیل موجک، نقش موثری در آشکارسازی و تفکیک‌پذیری مکانی بافت گسستگی‌های (لبه) تصویر ایفا کرده و بایستی به طور بهینه انتخاب گردد. در این پژوهش، پس از برداشت تصاویر خرابی روسازی آسفالتی در شرایط روشنایی ثابت، از سه لایه تبدیل موجک دوبعدی هار (Haar) به منظور تجزیه تصاویر و از ماتریس هم‌رخداد و ماتریس طول تکرار سطوح خاکستری، جهت توصیف آماری بافت زیرباندهای فرکانسی حاصل شده، استفاده گردید. نتایج حاصل از طبقه‌بندی تصاویر خرابی بر اساس روش کمینه فاصله ماهالانوبیس (Minimum Mahalanobis Distance)، حاکی از آن است که آماره‌های مستخرج از زیرباندهای موجک تا مرحله دوم تجزیه، در شناسایی بافت انواع خرابی نتایج برتری به دنبال داشته است. میانگین دقت عملکردی کلاس‌بندی تصاویر خرابی بر پایه تجزیه موجک تک‌مرحله‌ای، دو‌مرحله‌ای و سه‌مرحله‌ای به ترتیب برابر با 68 درصد، 79 درصد و 64 درصد می‌باشد. هم‌چنین آمارگان مرتبه دوم حاصل از ماتریس هم‌رخداد سطوح خاکستری (Grey Level Co-occurrence Matrix (GLCM))، با میانگین دقت طبقه‌بندی 81 درصد، عملکرد برتری نسبت به ماتریس طول تکرار در تشخیص و تفکیک خودکار تصاویر خرابی سطح آسفالت دارا می‌باشند.

https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_14674_e87cc7c28f7301ca2c48169b86931e4c.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 55 120 2025 10 23 Comparison of Two Short-Term Satellite Precipitation Products GPMGSMAP and GPMIMERG In the West of Lake Urmia مقایسه دو محصول بارش ماهواره‌ای کوتاه‌مدت GPMGSMAP و GPMIMERG در غرب دریاچه ارومیه 15 31 20259 10.22034/ceej.2025.61127.2342 FA تقی مهدوی گروه مهندسی عمران، واحد مراغه، دانشگاه آزاد اسلامی Journal Article 2024 04 06 Considering the environmental disaster caused by the drying up of a large part of Lake Urmia, the lack of a dense rain gauge network in the region, and the importance of precipitation information as a primary data in most water studies, it is necessary to move towards using satellite data to estimate precipitation in different regions. However, the accuracy of various satellite precipitation databases is not the same for different regions, and according to the results of past research, they perform differently in each region according to the characteristics of precipitation and the type of region; therefore, it is necessary to evaluate the accuracy and validity of these data in different regions. In this regard, in the present research, the accuracy of satellite precipitation data GPMGSMAP V04 (standard hourly product calibrated with the station data) and GPMIMERG V06 (final half-hourly product) in the west of Lake Urmia has been investigated. The results of our research will be valuable to the users of these products in the study area. این مطالعه یک ارزیابی جامع از دو محصول بارش ماهواره‌ای تحقیقاتی GPM-IMERG_F و GPM-GSMaP_G در مقیاس شش ساعتی (زیر روزانه) برای فصل بارندگی (از مارس تا ژوئن 2017) با استفاده از داده‌های بارش شش ساعته 17 ایستگاه سینوپتیک (Synoptic) در غرب دریاچه ارومیه ارائه می‌کند. روش تحقیق تکنیک‌های مقایسه داده‌های بارش ماهواره‌ای و زمینی است. اگرچه محصول GPM-IMERG_F به دلیل تصحیح با داده‌های بارش ماهانه ایستگاه‌های زمینی مرکز جهانی بارش (GPCC) و اداره ملی اقیانوسی و جوی (NOAA) و محصول GPM-GSMaP_G بهدلیل تصحیح با داده‌های بارش روزانه ایستگاه‌های زمینی مرکز پیش‌بینی اقلیم (CPC) می‌توانند وضوح مکانی و زمانی دقیق‌تری را برای تخمین بارش ارائه دهند، ولی نتایج این مطالعه استنباط کرد که آن‌ها هنوز هم، سوگیری قابل‌توجهی را در برخی ایستگاه‌ها ارائه می‌دهند. در این تحقیق برای تجزیه‌وتحلیل کمی دقت محصولات بارشی ماهواره‌ای از شش شاخص‌های آماری R MBias, RBias, Bias RMSE, و MAE و برای ارزیابی قابلیت تشخیص از 7 معیار دودویی طبقه‌بندی‌شدهPOD, TSS, PC, FBI, HSS, FAR CSI استفاده ‌شده است. در دیاگرام تیلور در همه ایستگاه‌ها نقطه مربوط به ماهواره IMERG_F به نقطه مشاهده‌شده نزدیک‌تر بود و درنتیجه محصول IMERG_F بهتر از محصول GSMaP_G می‌باشد. در تحلیل بارش‌های فراگیر 6 ساعته اختلاف دو محصول خود بیشتر نمایان شد. اگرچه هر دو محصول الگوهای مکانی نسبتاً مشابهی داشتند ولی محصول GPM-IMERG_F دقت و قابلیت تشخیص بسیار بهتری نسبت به محصول GPM-GSMaP_G داشت. به‌طوری‌که محصول GPM-IMERG_F منحنی چگالی احتمالی تجمعی بسیار نزدیک به ایستگاه‌ها را از نظر شدت بارندگی بازتولید کرد و همین‌طور عملکرد محصول GPM-IMERG_F از نظر توپوگرافی و ارتفاعی بهتر از محصول GPM-GSMaP_G بود. این مطالعه برای کاربران این محصولات در منطقه مورد مطالعه با ارزش خواهد بود و می‌تواند در کاربردهایی مانند کاهش خطر بلایای طبیعی و مدل‌سازی هیدرولوژیکی، به‌ویژه در مناطقی با شبکه باران‌سنج پراکنده پشتیبانی کند.

https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_20259_d8e3eebbfc9bd756c71d6f54bdc6d63e.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 55 120 2025 10 23 Vibration Analysis of a Composite Panel Using Stochastic Finite Element Method: A Random Matrix Approach آنالیز ارتعاشی یک پانل کامپوزیت با استفاده از المان محدود اتفاقی: رویکرد ماتریس تصادفی 33 43 19593 10.22034/ceej.2025.65648.2414 FA عطا آقائی دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز علیرضا مجتهدی دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز محمدعلی لطف الهی یقین دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز محسن کوهی دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز Journal Article 2025 01 26 Components and structures utilized in marine environments are subjected to high and persistent stresses resulting from wind, waves, and tides. Moreover, throughout their service life, these structures encounter harsh environmental conditions, particularly in splash zones. These conditions arise from the inherent variability and unpredictability of the marine environment, introducing a significant degree of uncertainty in assessments related to durability and performance. In recent decades, the use of composite materials in marine structures has gained significant attention, as they serve as suitable replacements for various components and systems, including ship hulls, propeller blades, propulsion system blades, as well as wind and tidal turbine blades, offering substantial benefits. Due to the presence of uncertainties, deterministic analyses cannot adequately reflect the performance of structures. However, if dynamic systems exhibit significant variability in parameters and mathematical descriptions due to parametric uncertainties and model uncertainties, reliance on this approach does not necessarily enhance confidence in simulation-based predictions. Unlike parametric uncertainty, model uncertainty presents substantial challenges because there are no explicit parameters available to describe its behavior in advance. In the present study, a set of mass-spring oscillators is randomly attached to a base system consisting of a simply supported monolithic plate, thereby introducing model uncertainty. While parametric uncertainty of the model can be addressed using the stochastic finite element method, the model uncertainty arises from the random attachment of mass-spring oscillators for each sample results in a different type of dynamic system. By examining the feasibility of employing a wavelet random matrix to represent a collection of dynamic systems that have emerged due to model perturbations, experiments conducted on a vibrational plate with randomly attached mass-spring oscillators demonstrate that the wavelet random matrix model can provide a satisfactory representation of model uncertainty in linear dynamic systems within the mid to high-frequency ranges. مدل‌سازی سیستم‌های دینامیکی عموماً نیازمند استفاده از روش‌های مدل‌سازی عددی با دقت بالا جهت کاهش خطاهای موجود در محاسبات می‌باشند. با این حال اگر یک سیستم دینامیکی نسبت به عدم‌قطعیت های موجود در مدلسازی عددی و اندازه‌گیری‌های عملی حساسیت بالایی داشته باشد، جهت حصول پاسخ‌های دقیق این سیستم، به روش‌های مدل‌سازی جدیدتر و دقیق‌تری نیاز خواهد بود. یکی از چالش‌های اساسی ناشی از وجود عدم‌قطعیت در مسائل مهندسی در دسترس نبودن پارامتر صریحی برای توصیف رفتار سیستم جهت تحلیل دقیق می‌باشد. مشکلات ناشی از عدم‌قطعیت در مدل‌سازی، به‌خصوص در سازه‌هایی که در ساخت آنها از مواد کامپوزیتی استفاده شده است بیشتر نمود پیدا می‌کند. در تحقیق حاضر، شیوه مناسبی برای ارزیابی پارامترهای عدم‌قطعیت جهت دستیابی به پاسخ‌های دقیق سیستم دینامیکی، مورد مطالعه قرار گرفته است. بدین منظور یک مدل آزمایشگاهی از یک پانل کامپوزیتی تهیه گردید و همچنین رفتار دینامیکی آن به‌صورت عددی نیز مدل‌سازی شد. بدین منظور استفاده از مفهوم ماتریس‌های تصادفی جهت درنظر گرفتن پارامترهای عدم‌قطعیت در رفتار دینامیکی مدل، پیشنهاد و بررسی گردید و به‌منظور ارزیابی عملکرد روش پیشنهادی، نتایج حاصل از مدل عددی مربوطه با نتایج آزمایشگاهی مقایسه گردید. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که روش ماتریس تصادفـی ویشـارت (Wishart random matrix) به‌طور قابل‌قبولی پارامترهای عدم‌قطعیت مورد نظر در پاسخ دینامیکی سیستم را ارزیابی و ردگیری می‌کند.

https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_19593_a4c9572e3e33c8d439401b5e2df04802.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 55 120 2025 10 23 Buckling Analysis of Gabled Frames Made of Steel Sections with Variable Moment of Inertia Under Dead-Load Axial Effects تحلیل کمانشی قاب های شیب‌دار ساخته شده از مقاطع فولادی دارای ممان اینرسی متغیر با در نظر گرفتن اثرات نیروی محوری ناشی از بارهای مرده 45 55 20443 10.22034/ceej.2025.66747.2429 FA حسین خسروی گروه مهندسی عمران- سازه، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار مجتبی لزگی نظرگاه گروه مهندسی عمران- سازه، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار محمد رضا زارع برزشی دانشکده مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نیشابور Journal Article 2025 04 17 Thin-walled structures are among the critical and vital infrastructures that have been used in various branches of science. Among the applications of these structures in civil engineering, we can mention the storage tanks containing fluids, domes, dams, and slabs. When the axial compressive force tends to a limit value, with the least lateral load, a significant lateral displacement occurs. This axial compressive force is called the critical load, which is also known as the buckling load. Most of the columns of the frames do not reach the buckling load at the same time, so the axial force of many columns in braced frames during buckling of a particular column is different from their own buckling load. The most common method of determining the critical load of columns is to use the concept of effective length factor. In this research, an attempt has been made to obtain the critical load of the frames using a new analytical method. Various research has been conducted on the effective length factor and critical load. Some of the relevant studies are reviewed in this section. کمانش در ستون های قاب های شیبدار یک پدیده مهم است که میتواند بر پایداری و عملکرد سازه تأثیر بگذارد. رایج ترین روش تعیین بار کمانشی ستون ها استفاده از مفهوم ضریب طول مؤثر می باشد. ضریب طول مؤثر که تابعی از شرایط تکیه گاهی است، نقش مهمی در تعیین رفتار کمانشی ستون دارد. با استفاده از این ضریب، طراحی ستون ها بدون تحلیل غیرخطی سازه امکان پذیر می باشد. مطالعات انجام ‌شده جهت تعیین ضریب طول مؤثر و بار بحرانی عمدتاً محدود به اعضای با ممان اینرسی ثابت می باشد. همچنین علاوه بر ممان اینرسی ثابت، در بیشتر تحقیقات بار محوری ناشی از بارهای مرده سازه لحاظ نمی گردد، که باعث بروز خطاهایی در محاسبه بار بحرانی میشود. در این پژوهش بار بحرانی قاب های شیبدار دارای ممان اینرسی متغیر با در نظر گرفتن تأثیر نیروی محوری محاسبه شده است. همچنین تأثیرات شرایط تکیه گاهی و درجه گیرداری اتصالات بر بار بحرانی و ضریب طول مؤثر قاب های شیبدار دارای ممان اینرسی متغیر نیز بررسی شده اند. با بررسی نتایج معادلات و صحت سنجی انجام شده، میتوان نتیجه گرفت که لحاظ نیروی محوری ناشی از بارهای مرده در قاب شیب‌دار با ممان اینرسی متغیر باعث کاهش ضریب طول مؤثر و درنتیجه کاهش میزان بار بحرانی قاب میشود.

https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_20443_d7875943e110c1b3f139754d0a75e8d4.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 55 120 2025 10 23 The Role of Changes in Internal and External Cross-Section Geometry on The Compressive Strength of Hollow Concrete Confined with CFRP Sheets نقش تغییرات هندسه داخلی و خارجی مقطع بر روی مقاومت فشاری بتن توخالی محصورشده با ورق‌های CFRP 57 65 20122 10.22034/ceej.2025.65702.2415 FA سید روح الله موسوی گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی شهید نیکبخت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان یاسر مودی دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی سیرجان، سیرجان خشایار شهرکی گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی شهید نیکبخت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان Journal Article 2025 02 04 Columns are the main structural elements that play a vital role in the stability and overall performance of buildings. Over time, the need for strengthening these elements has increased due to changes in building usage, design errors, regulatory updates, and construction defects. One of the innovative and effective strengthening methods is the use of fiber-reinforced polymers (FRP), which have been increasingly utilized due to their superior mechanical properties, lightweight nature, high durability, and corrosion resistance. Previous studies have demonstrated that FRP confinement significantly enhances the compressive strength and ductility of concrete columns. Additionally, CFRP-wrapped hollow concrete columns have shown promising results in improving load-bearing capacity and delaying failure mechanisms. This study investigates the effect of CFRP confinement on the compressive strength of hollow concrete columns. Additionally, the influence of internal and external geometric variations of hollow sections on the compressive performance of these columns is evaluated. ستون ها اجزای اصلی سازه ها هستند و گاهی به دلایل مختلف از جمله تغییر کاربری ساختمان، خطا در طراحی، تغییر در آیین نامه و خطا در ساخت بتن نیاز به مقاوم سازی دارند. استفاده از پلیمرهای مسلح الیافی (FRP) برای مقاوم سازی یا مرمت سازه ها با توجه به خواص آنها روزبه روز در حال افزایش است. در این تحقیق به بررسی اثر محصورکننده CFRP بر روی مقاومت فشاری ستون های بتنی توخالی به صورت آزمایشگاهی پرداخته میشود. به منظور بررسی اثر هندسه داخلی و بیرونی مقطع توخالی بر روی مقاومت فشاری بتن محصورشده با CFRP، 45 نمونه آزمایشگاهی ساخته شد. متغیرهای این مطالعه عبارتند از: مقطع بیرونی (دایره، مربع و مستطیل)، مقطع داخلی (دایره و مربع با ابعاد مختلف) و تعداد لایه های محصورکننده CFRP (صفر، یک و دولایه). در حالت کلی نتایج نشان می دهد محصور کردن بتن توخالی با استفاده از محصورکننده CFRP باعث افزایش مقاومت فشاری میگردد. محصورشدگی بر روی نمونه با مقطع بیرونی و داخلی دایره با قطر داخلی 75 میلیمتر بیشترین اثر را دارد؛ به طوری که اضافه کردن 1 و 2 لایه CFRP به ترتیب باعث افزایش 84 و 108 درصدی مقاومت فشاری نسبت به نمونه بدون محصورشدگی منتاظر با آن میگردد و کمترین اثر محصورکننده بر روی نمونه مربعی با مقطع داخلی مربعی با ضلع 60 میلیمتر است؛ به طوری که اضافه کردن 1 و 2 لایه CFRP به ترتیب باعث افزایش 3 و 12 درصدی مقاومت فشاری نسبت به نمونه بدون محصورشدگی منتاظر با آن می گردد.

https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_20122_931206f9146db347eb37f43d47a3cdb7.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 55 120 2025 10 23 Numerical Investigation of the Effect of Pile Characteristics on Its Response in Sandy Soils مطالعه عددی تاثیر خصوصیات شمع بر رفتار آن در خاک‌های ماسه‌ای 67 73 17464 10.22034/ceej.2024.55410.2227 FA سجاد توکلی دانشکده فنی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی حسین نساری گروه مهندسی عمران، واحد ایوان غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، ایوان غرب محمدحسین امین فر دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز Journal Article 2023 02 15 When the bearing capacity of the near‑surface soil is inadequate to support the loads transmitted from the superstructure, piles are employed to transfer these loads to the natural ground or to deeper bearing strata. These structural elements can effectively prevent excessive settlements and lateral displacements in the structure. Piles can contribute to resisting and transferring various types of loads, including lateral, axial, and bending moments. When a pile is subjected to lateral loading, the surrounding soil acts as a supporting medium and carries part of the applied load. Most of the research conducted in this area has been based on full-scale laboratory studies equipped with precise instrumentation such as stress and strain gauges, where parameters such as load-carrying capacity, rotation, lateral and vertical displacements, as well as internal forces, have consistently been monitored. خصوصیات رفتاری خاک اطراف شمع یکی از پارامترهای مهم در تحلیل اندرکنش خاک-شمع می‌باشد. در این تحقیق رفتار شمع و خاک اطراف آن برای بررسی اندرکنش خاک-شمع در خاک ماسه‌ای و تحت اثر بارهای محوری و جانبی بررسی شده است. در این تحلیل که با استفاده از نرم افزار اجزاء محدود Plaxis 3D انجام شده است، یک سیستم ترکیبی از خاک و شمع ایجاد شده است. در ادامه برای ارزیابی رفتار شمع و خاک اطراف آن، آنالیز حساسیت که شامل تغییر نوع خاک، تغییر قطر شمع، تغییرمقدار بارگذاری وارد بر شمع انجام شده و اثر تغییر هر کدام از این پارامترها بر نیروهای داخلی (لنگر خمشی، نیروی محوری)، تحت اثر بار قائم و جانبی بر روی شمع بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد که افزایش شعاع شمع باعث کاهش لنگر خمشی و تغییرمکان جانبی در شمع شده و درنتیجه میتواند منجر به افزایش ظرفیت باربری جانبی شمع شود. علاوه بر آن، هرچه خاک اطراف شمع متراکم‌تر باشد، لنگر خمشی حاصل از نیروهای جانبی و تغییرمکان جانبی (تحت اثر نیروهای جانبی) ایجاد شده در شمع نیز کمتر است. همچنین افزایش قطر شمع باعث می‌شود که لنگر خمشی حداکثر در فاصله بیشتری نسبت به بالای شمع ایجاد شود.

https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_17464_83bb098f32be99b04b022455e05d50ab.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 55 120 2025 10 23 Investigation of the Simultaneous Effects of Seismic and Explosive Loading in RC Frames بررسی اثر هم زمانی بارهای لرزه‌ای و انفجاری در قاب‌های بتن مسلح 75 88 18190 10.22034/ceej.2024.61249.2348 FA غلامرضا استادی اصل گروه مهندسی عمران، دانشگاه بناب، آذربایجان شرقی سمیه ملایی گروه مهندسی عمران، دانشگاه بناب، آذربایجان شرقی علی شاه محمدی گروه مهندسی عمران، دانشگاه بناب، آذربایجان شرقی Journal Article 2024 04 16 In this research, a two-dimensional three-spanned RC frame with three floors (one-third scaled model) was modeled and analyzed using ABAQUS/Explicit finite element software. Twelve different scenarios of concurrent earthquake and blast loads were considered and the most critical state was identified here. The important variables of the models included the explosion before or during the earthquake, blast loading orthogonal to or align with the earthquake direction, and the location of the explosion center located in the front face, side face, or inside the frame. زلزله و انفجار ازجمله نیروهای دینامیکی مهم می باشند که می‌توانند موجب ایجاد خرابی های شدید در سازه شوند. انفجار تأسیسات الکتریکی و مکانیکی موجود در ساختمان ها پس از وقوع زلزله و یا بالعکس، ایجاد زمین‌لرزه‌های القایی در پی انفجارهای مهیب زیرزمینی، اهمیت بررسی اثر هم زمانی بارهای لرزهای و انفجاری را نشان میدهد. با این وجود، توجه به تفاوت ماهیتی بارهای انفجار و زلزله و مشکلات مربوط به آزمایش‌های عملی و یا حتی مدل سازی هم زمانی این دو حالت، موجب شده تحقیقات در این زمینه بسیار اندک باشد. در این پژوهش با استفاده از حلگر صریح نرم افزار اجزای محدود ABAQUS یک قاب بتن مسلح تحت سناریوهای مختلف هم زمانی بار زلزله و انفجار تحلیل گردید. این سناریوها شامل حالات مختلفی از انفجار قبل از و یا در حین زلزله، راستای اثر متعامد یا موازی زلزله و انفجار و انفجار در وجه روبه رو، جانبی و یا داخل قاب بود. مهم‌ترین یافته‌ها نشان داد که در هر سه حالت انفجار روبه روی قاب، انفجار جانبی و انفجار داخلی در شرایط بارگذاری زلزله و انفجار متعامد نسبت به بارگذاری هم‌راستا، آسیب بیشتری به سازه وارد گردید. تحت سناریوهای انفجار در مقابل سازه، جابه جایی طبقات بیشتر به بار انفجار وابسته بوده و بار زلزله نقش تعیین کنندهای نداشته است. به طوری که حداکثر جابه جایی در قابل حدود 22 میلیمتر در هر دو حالت انفجار قبل از زلزله و انفجار و زلزله هم زمان یکسان بوده است. آسیب‌های ناشی از وقوع انفجار در وجه روبه رویی قاب عمدتاً متوجه ستون‌ها و پای ستون، آسیب‌های ناشی از انفجار جانبی متوجه تیرها و در نهایت، آسیب‌های ناشی از انفجار داخلی متوجه تیرها و ستون‌هایی بود که بر محل قرارگیری ماده منفجره محیط بودند. سناریوهایی که در آن ها انفجار در طی جنبش نیرومند زمین‌لرزه اتفاق می‌افتاد، نسبت به حالت انفجار قبل از زلزله، بحرانی تر بوده و آسیب بیشتری به سازه وارد می‌کرد. همچنین، در حالت انفجار داخلی، با وجود مقدار بسیار کمتر وزن خرج انفجاری (13 کیلوگرم) در قیاس با دو حالت انفجار روبه رویی و جانبی، آسیب های شدید و گسترده در دهانه میانی طبقه اول و همچنین سایر قسمت‌های سازه مشاهده می‌شود. در نتیجه، بحرانی‌ترین حالت بارگذاری مربوط به انفجار داخلی باشد.

https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_18190_f174a081c0d850b2ce6e1fd711613ca9.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 55 120 2025 10 23 Effect of Deep Soil Mixing Grid on the Reduction Coefficient in the Liquefiable Soil: 3D Nonlinear Modeling تأثیر اختلاط عمیق شبکه‌ای بر کاهش پتانسیل روانگرایی در خاک ماسه‌ای اشباع: مدل سازی سه بعدی غیرخطی 89 98 20444 10.22034/ceej.2025.63522.2381 FA علی عسگری گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی و فناوری، دانشگاه مازندران، بابلسر Journal Article 2024 09 14 The Deep Soil Mixing (DSM) grid method is among the most effective techniques for mitigating soil liquefaction, as it enhances shear stiffness and thereby reduces large shear strains and liquefaction potential. Previous studies mostly estimated the reduction factor of liquefaction potential (RCSR) using linear finite element models, where excess pore water pressure and liquefaction effects were neglected. In this study, a three-dimensional nonlinear numerical analysis was conducted using OpenSeesSP, incorporating the advanced multi-surface Drucker–Prager model to simulate soil and DSM grid behavior. The influence of grid spacing (5 m and 10 m) and relative shear modulus (13.3 and 25) on the shear stress reduction factor (Rrd) and the relative acceleration ratio (Ra max) under harmonic loading was investigated. Results indicated that increasing grid spacing from 5 m to 10 m led to nearly a 300% rise in Rrd, while a higher shear modulus produced only a slight decrease in Rrd. Moreover, considering nonlinear soil behavior reduced Rrd at small grid spacing but significantly increased Ra max, reaching approximately 2.5 at the ground surface, compared to less than one in the linear model. The findings suggest that previous empirical relations for Rrd were conservative, yet Ra max estimates in linear models significantly underestimated the impact of liquefaction. Overall, the results highlight that incorporating nonlinear soil behavior and excess pore water pressure in numerical modeling enhances analytical accuracy and leads to more conservative designs in soil improvement projects. یکی از پرکاربردترین روش‌های موجود برای بهسازی خاک روانگرا روش اختلاط عمیق شبکه‌ای (DSM) است. اجرای این نوع بهسازی موجب افزایش سختی برشی و به تناسب آن باعث کاهش کرنش‌های بزرگ برشی در خاک و کم شدن پتانسیل رونگرایی خواهد شد. در اکثر پژوهش‌های گذشته برای برآورد میزان اثر کاهندگی پتانسیل روانگرایی RCSR، مدل‌سازی بر مبنای اجزای محدود خطی انجام پذیرفت که در آن اثرات اضافه فشار آب حفره‌ای و روانگرایی لحاظ نشده است. در این پژوهش با مدل‌سازی سه‌بعدی به کمک نرم‌افزار متن‌باز OpenSeesSP، برای بالا بردن سرعت پردازش استفاده شده است. رفتارهای خاک و شبکه‌ DSM به صورت غیرخطی و با مدل پیشرفته دراکر- پراگر چندسطحی شبیه‌سازی شده است. اثراتی نظیر فاصله بین شبکه (5 و 10 متر) و مدول برشی نسبی خاک و روش اختلاط عمیق شبکه‌ای (3/13 و 25) بر میزان ضریب کاهنده تنش برشی، و ضریب نسبی شتاب تحت بار هارمونیک بررسی و مقایسه شده است. نتایج مدل‌سازی غیرخطی نشان می‌دهد که افزایش فاصله شبکه از 5 متر به 10 متر با هر دو مدول برشی نسبی باعث افزایش تقریباً 300 درصدی می‌شود. همچنین افزایش مدول برشی نسبی از 3/13 به 25 باعث کاهش ناچیزی در مقادیر شد. از طرفی، لحاظ کردن رفتار غیرخطی خاک و روش اختلاط عمیق شبکه‌ای، موجب کاهش مقادیر در فواصل شبکه پایین شده است؛ ولی در عوض مقدار افزایش زیادی یافته‌ و در سطح زمین حدوداً به 5/2 هم رسیده است. این در حالی‌ است که مقدار در حالت خطی، کمتر از یک است. روابط ارائه شده در پژوهش‌های قبلی برای تخمین Rrd محافظه کارانه است. اما در مقادیر به دلیل عدم مدل‌سازی درستی از روانگرایی در مدل خطی اختلاف زیادی دیده می‌شود و درنهایت مقادیر RCSR پایین‌تری تخمین زده شد که در جهت عدم اطمینان است. همچنین، مدل‌های غیرخطی در عمق‌های میانی و پایینی خاک، کاهش قابل‌توجهی در نسبت به حالت خطی نشان دادند. این نتایج نشان می‌دهد که لحاظ کردن رفتار غیرخطی خاک و اضافه فشار آب حفره‌ای در مدل‌سازی، دقت تحلیل را افزایش داده و موجب طراحی محافظه‌کارانه‌تر در پروژه‌های بهسازی خاک می‌گردد.

https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_20444_f068dc81311dcff9ea744ad226452712.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 55 120 2025 10 23 Estimation of Compressive Strength and Amount of Water Penetration in Concretes with Additives Using Friction Transfer Methods and Cylindrical Chamber تخمین مقاومت فشاری و مقدار نفوذ آب در بتن های دارای مواد افزودنی به روش های انتقال اصطکاک و محفظه استوانه ای 99 112 16613 10.22034/ceej.2023.55541.2230 FA محمود نادری دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین علی صابری ورزنه دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین مجید پرهیزکاری دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین Journal Article 2023 02 24 Today, in-situ tests that are used to measure the penetration volume and mechanical characteristics of concretes have few capabilities. Therefore, methods that can directly measure the compressive strength and permeability of concrete with little damage are needed. Also, the effect of acute conditions on new materials that are widely used in Iran today to reduce the permeability of concrete should be investigated. In order to measure the permeability and depth of water penetration into concrete according to standards, it is necessary to break the sample, so in this research, a new cylindrical chamber method is used to measure the depth. Water penetration (which does not require breaking the concrete) has been used. Also, the compressive strength of concrete has been measured with the new friction transfer test (this test directly measures the compressive strength with high accuracy without breaking the concrete). Ordinary concretes, containing fibrous micro silica and micro silica, which are widely used in Iran, were used. Concretes with different strength and under freezing and melting conditions were tested with different cycles. According to the obtained results, the penetration depth and compressive strength of concrete can be measured using linear equations without the need to break the sample and with a high correlation coefficient. Also, the mentioned additive reduced the infiltration volume by about 50%. The negative effects of ice and melting are more in the beginning, but with the passage of time, the negative effects decrease. Thus, 70% of the increase in infiltrated water occurred in the first 50 cycles. امروزه آزمون هایی که برای اندازه گیری حجم نفوذ و تخمین مشخصات مکانیکی بتن ها مورد استفاده قرار می گیرند، دارای قابلیت های اندکی می باشند. لذا روش هایی که بتواند با آسیب اندک، مقدار مقاومت فشاری و نفوذپذیری بتن را به صورت مستقیم اندازه گیری یا ارزیابی نماید مورد نیاز می باشد. همچنین میبایست تأثیر شرایط حاد محیطی بر مصالح جدیدی که امروزه برای کاهش نفوذپذیری بتن به وفور در ایران استفاده می گردد، مورد بررسی قرار گیرد. برای اندازه گیری نفوذپذیری و عمق نفوذ آب در بتن طبق استانداردهای BS-EN-12390-8 و DIN-1048-5، لازم به شکستن نمونه می باشد. لذا در این تحقیق از روش های نوین محفظه استوانه ای و انتقال اصطکاک به ترتیب جهت اندازه گیری عمق نفوذ آب و ارزیابی مقاومت فشاری بتن استفاده شده است. از مــزیت های روش های فــوق، عـدم نیاز به شکستن بتن می باشد. مواد افزودنی استفاده شــده در بتن ها عبارتنـد از میکروسیلیس الیاف دار (Fiber Reinforced Microsilica) و میکروسیلیس که در ایران به وفور مورد استفاده قرار می گیرند. بتن هایی با مقاومت 15، 20، 25، 30، 35، 40، 45 و 50 مگاپاسکال استفاده گردید که تعدادی از آنها تحت شرایط یخ و ذوب با تعداد چرخه های 0، 50، 100 و 150 سیکل ارزیابی گردیدند. نتایج حاصله بیانگر این می باشد که با استفاده از معادلات خطی با ضریب همبستگی مناسب، میتوان مقدار عمق نفوذ آب در بتن و مقدار مقاومت فشاری بتن را بدون نیاز به شکستن نمونه اندازه گیری و ارزیابی نمود. افزودن میکروسیلیس الیاف دار نیز باعث کاهش مقدار نفوذ آب در بتن به مقدار حدود 50 درصد گردیده است. همچنین تأثیرات چرخه های یخزدن و ذوب شدن با گذشت زمان بر نفوذپذیری کاهش یافته است به گونه ای که 70 درصد از افزایش آب نفوذ کرده در بتن در 50 سیکل ابتدایی رخ داده است. در انتها برای صحت سنجی آزمون انتقال اصطکاک، از مدلسازی عددی استفاده شده است.

https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_16613_15df05b88d80d6eb5a4a3b567298b3c7.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 55 120 2025 10 23 Investigating the Effect of PDA And DDA Methods In Pressure Management of Wdns with the Optimal Setting of Prvs (Case Study: Kalibar Water Distribution Network) بررسی تأثیر روش‌های مبتنی بر فشار و تقاضا در مدیریت فشار شبکه با تنظیم بهینه شیرهای فشارشکن (مطالعه موردی: شبکه توزیع آب کلیبر) 113 124 20533 10.22034/ceej.2025.62693.2376 FA فرناز نوزاد علمداری دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان مهدی دینی دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان اکبر شیرزاد دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه صنعتی ارومیه Journal Article 2024 08 04 In the past years, water shortage problems have become one of the challenging issues for water specialists. Considering that a lot of money and energy is spent to produce potable water, providing practical and economical solutions to reduce leakage is always considered. Many solutions are proposed to reduce leakage and control network pressure such as active and passive control methods, water distribution network reconstruction, replacement of worn pipes, and pressure management. One of the practical and economical solutions to reduce leakage in the network is pressure management by different methods such as optimizing the location and setting of valves, the number and setting of pumps, level of tanks. According to the recent researches, providing new methods that can be used to reduce leakage from the network in a practical way and at the lowest cost is the basic and constant challenge of water supply networks. The current research examines the effect of demand and pressure driven analysis methods in pressure management of water distribution networks with the optimal setting of PRVs by evaluating the hydraulic performance of the network. For this purpose, the Kalibar water distribution network has been considered as a real case study. The methodology has been coded in MATLAB R2017b by linking EPANET2.2 simulator. با توجه به صرف هزینه و انرژی زیاد برای تولید آب آشامیدنی، یکی از چالش‌های این حوزه، کاهش تلفات از شبکه توزیع آب است. از این رو، ارائه راهکارهای عملی و اقتصادی برای کاهش تلفات از شبکه، همواره مورد توجه بوده است. مدیریت فشار یکی از روش‌های به‌روز و اقتصادی در این ارتباط است. در این پژوهش، تأثیر استفاده از روش‌های مبتنی بر فشار و مبتنی بر تقاضا، بر مدیریت فشار شبکه با تنظیم بهینه شیرآلات فشارشکن بررسی می‌شود. هدف بررسی تأثیر دقت روش‌های فوق در مدل‌سازی هیدرولیکی شبکه در شرایط تنظیم بهینه شیرآلات می‌باشد. برای این منظور، با ایجاد لینک بین متلب و شبیه‌ساز هیدرولیکی شبکه ایپانت (EPANET)، مقادیر بهینه فشار خروجی شیرآلات فشارشکن با استفاده از الگوریتم جامعه مــورچگان (Ant colony optimization) و با هدف بیشینه‌سازی قابلیت اطمینان فشار گرهی تنظیم شده است. عملکرد هیدرولیکی شبکه با شاخص‌های قابلیت اطمینان NPRI (Network Pressure Reliability Index) و تأمین تقاضا DSR (Demand Supply Reliability) و نشت ارزیابی شده است. نتایج نشان می‌دهــد که در هر دو رویکــرد مبتنی بر تقاضا و مبتنی بر فشار، با جانمایی مناسب شیــرآلات فشارشکـن با به کارگیری شاخــص‌ مکان‌یابی VSI (Valve Selection Index) و تنظیم بهینه فشار خروجی شیرها، عملکرد هیدرولیکی مدل نسبت به قبل از آن بهبود قابل توجهی پیدا می‌کند. هرچند در این میان، نتایج روش‌های مبتنی بر فشار و تقاضا متفاوت است که میتواند ناشی از تفاوت دقت مدل‌سازی هیدرولیکی شبکه بر پایه روش‌های فوق باشد. به طور مثال، شاخص تأمین تقاضا در روش مبتنی بر تقاضا همواره برابر یک است. اما در روش مبتنی بر فشار کمتر از یک است و همین موضوع بر دقت نتایج مدل‌ها مؤثر است. به طور کلی روش مبتنی بر فشار نتایج واقعی‌تری نسبت به روش مبتنی بر تقاضا در شرایط بحرانی شبکه مانند تنظیم بهینه شیرآلات شبکه به دست می‌آورد.

https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_20533_f60292186631f1d2587d203baed95052.pdf