دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 54 117 2025 02 19 Amplification Pattern of Gaussian-Shaped Orthotropic Valley اُلگوی بزرگ نمایی درّة‌ گوسی‌شکل اُرتوتروپ 1 16 18068 10.22034/ceej.2024.59064.2296 FA سعید مجتبی زاده حسنلوئی گروه مهندسی عمران، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی مهدی پنجی گروه مهندسی عمران، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی محسن کمالیان پژوهشکده‌ مهندسی ژئوتکنیک، پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، تهران Journal Article 2023 11 03 Studies indicate that the behavior of various materials, such as soils and rocks forming topographic features like valleys, which are plentiful on the Earth's surface, is influenced by anisotropy. In earlier research, isotropic cases were predominantly examined due to their simplicity in modeling and analysis. Although these studies provided valuable insights into the seismic behavior of valleys at the time, their findings notably diverge from the actual behavior observed in nature. These solutions are typically classified into analytical and numerical methods. Numerical approaches offer greater flexibility, facilitating the modeling and analysis of complex problems, divided into volumetric (FEM & FDM) and boundary methods (BEM). The utilization of BEM provides advantages such as reducing one dimension in models, satisfying wave radiation conditions at infinity. Compared to domain approaches, employing BEM results in mesh concentration exclusively around the desired topographic boundary, automatic fulfillment of wave radiation conditions at far boundaries, reduced input data volume, substantial reductions in random-access memory, storage space, and analysis time. Significantly, the method offers extremely high accuracy in results due to the significant contribution of analytical processes in problem-solving. In this area, the studies of Panji et al. (2020), Panji & Mojtabazadeh (2018, 2020 & 2021), and Mojtabazadeh et al. (2020 & 2022b) demonstrate the seismic behavior of various topographic features using a straightforward process in half-space time-domain BEM. Notable researchers in the development of anisotropic BEM include Dravinski (2003), Daros (2013), and Chiang (2018). Additionally, Wang et al. (1996), Zhang (2002), Wunsche et al. (2009), Furukawa et al. (2014), and Parvanova et al. (2016) illustrated wave propagation in anisotropic mediums. Furthermore, Zheng & Dravinski (1998 & 2000) and Dineva et al. (2014) investigated the scattering of seismic waves in an orthotropic half-space. Recently, Mojtabazadeh et al. (2024) were able to analyze the seismic responses of heterogeneous orthotropic hill-shaped topographies by a time-domain boundary element method (TD-BEM) based on half-space Green’s functions. The historical review of anisotropic studies not only underscores a notable gap in the comprehensive exploration of orthotropic topographic features but also draws attention to a similar gap in the investigation of hollow valleys. Therefore, this paper presents the seismic response of an orthotropic Gaussian-shaped valley subjected to incident <em>SH</em>-waves. The time-domain orthotropic half-space boundary element method, previously proposed by the authors for analyzing the aforementioned problem, is employed. Material damping is indirectly applied using logarithmic functions in the formulation. Additionally, the results are validated through a convergence approach for a circular valley, assuming certain key model parameters such as isotropy factor, valley aspect ratio, and frequency content. The obtained responses are primarily presented as two/three-dimensional graphs in both the time and frequency domains. در این مقاله، پاسخ لرزه‌ای سطح درّه‌ گوسی‌شکل (Gaussian-Shaped) اُرتوتروپ (Orthotropic) در برابر امواج مهاجم SH ارائه شده است. روش اجزای مرزی نیم‌فضای در حوزه‌ زمان که پیشتر توسط مؤلفان پیشنهاد شده برای تحلیل مسأله‌ مزبور به <strong>­</strong>کار گرفته شده است. میرایی مصالح به<strong>­ </strong>صورت غیرمستقیم و به <strong>­</strong>کمک توابع لگاریتمی در فرمول‌بندی اعمال شده است. ضمن صحّت‌سنجی نتایج در قالب یک رویکرد همگراسنجی برای یک درّه دایره‌ای، با فرض برخی پارامترهای کلیدی مدل تهیّه شده از قبیل عامل ایزوتروپی، نسبت‌شکل درّه و محتوای فرکانسی، اُلگوی بزرگ­نمایی لرزه‌ای سطح زمین حساسیّت‌سنجی شده است. پاسخ‌های حاصل عمدتاً به <strong>­</strong>صورت گراف‌های دو/ سه<strong> </strong>بعدی در حوزه زمان و فرکانس قابل مشاهده می‌باشد. نتایج نشان داد بافت مصالح درّه و جهت‌گیری چینش نهشته‌های زمین در تغییر اُلگوی لرزه‌ای سطح زمین بسیار مؤثر است و حداکثر بزرگ­نمایی درّه در پریودهای کمتر از 5/0 برای عامل ایزوتروپی بیشینه‌ مفروض، به<strong> </strong>میزان 14/2 به وقوع پیوست. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_18068_e281b95b3c52c2e3189cdf33edbdfe2e.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 54 117 2025 02 19 Analysis of Longitudinal Wave Propagation in Functionally Graded Materials (FGMs) Using Wave Element Method آنالیز انتشار امواج طولی در مواد گرادیان ترکیبی با استفاده از روش المان موج 17 27 19080 10.22034/ceej.2025.62180.2366 FA محسن میرزاجانی گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی مرند، دانشگاه تبریز 0000-0002-0342-084X کامبیز فلسفیان گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی مرند، دانشگاه تبریز Journal Article 2024 06 20 This paper investigates the complex phenomenon of longitudinal wave propagation in functionally graded materials (FGMs). Unlike traditional homogeneous materials with constant properties, FGMs exhibit a continuous variation in properties across their structure. This inherent inhomogeneity presents unique challenges for analyzing wave propagation behavior. The study employs the wave element method, a powerful numerical technique commonly used for solving dynamic problems in complex structures. This method allows for the effective analysis of wave propagation in FGMs by incorporating the gradual variations in material properties along the length of the rod. The obtained results reveal significant differences in wave propagation between FGMs and homogeneous materials. In FGMs, wave characteristics like velocity, wavelength, and amplitude continuously vary along the material. This distinct behavior can be directly attributed to the inhomogeneity of material properties within the FGM. This finding underscores the importance of considering material property variations when analyzing wave propagation in FGMs compared to their homogeneous counterparts. این مقاله به بررسی پدیده پیچیده انتشار امواج طولی در مواد گرادیان ترکیبی (FGM) می‌پردازد. برخلاف مواد همگن سنتی که خواص ثابتی در سراسر ساختار خود دارند، مواد FGM تغییرات پیوسته‌ای در خواص خود در سراسر ساختارشان نشان می‌دهند. این ناهمگنی ذاتی، چالش‌های منحصربه فردی را برای تحلیل رفتار انتشار امواج ایجاد می‌کند. این مطالعه از روش المان موج که یک تکنیک عددی قدرتمند و رایج برای حل مسائل دینامیکی در سازه‌های پیچیده است، استفاده می‌کند. این روش با در نظر گرفتن تغییرات تدریجی خواص ماده در طول میله، امکان تحلیل مؤثر انتشار امواج در FGM را فراهم می‌کند. نتایج به­دست آمده، تفاوت‌های قابل توجهی را در انتشار امواج بین مواد FGM و مواد همگن نشان می‌دهد. در مواد FGM، ویژگی‌های موج مانند سرعت، طول موج و دامنه، به­طور پیوسته در طول ماده تغییر می‌کنند. این رفتار متمایز را می‌توان مستقیماً به ناهمگنی خواص ماده در FGM نسبت داد. این یافته، اهمیت در نظر گرفتن تغییرات خواص ماده را در مقایسه با مواد همگن، هنگام تحلیل انتشار امواج در FGM برجسته می‌کند. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_19080_20b1722e5da58462d6cb553fe517465d.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 54 117 2025 02 19 Service Life Prediction and Life Cycle Assessment of Pozzolanic Concretes پیش بینی طول عمر مفید و ارزیابی چرخه حیات بتن‌های پوزولانی 29 36 17857 10.22034/ceej.2024.61027.2338 FA شاهرخ شعاعی گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه پیام نور تبریز و مدرس گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز ارمغان شعاعی دانشکده معماری و هنر، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز علی داننده مهر گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی و علوم طبیعی، دانشگاه آنتالیا بیلیم، آنتالیا، ترکیه 0000-0003-2769-106X Journal Article 2024 03 28 Due to the increase in urbanization and the rapid growth of the construction industry around the world, cement has become one of the most widely used construction materials. It has been widely reported that the production and consumption of Portland cement is one of the main factors of global warming and greenhouse gas emissions. Recent studies have shown that cement production is responsible for 12-15% of total energy consumption in industry and approximately 5% of carbon dioxide emissions from human activity. The Portland Cement Association showed that the production of one ton of cement produces 0.9 tons of carbon dioxide gas. Reducing the harmful effects of rapid consumption of cement, which has an adverse effect on global warming, is an alarming concern.<br />In a study conducted by Pakmezgi et al (2004), the effects of pozzolan on the properties of concrete with different types and volumes of pozzolan were investigated. In this study, the effect of a natural pozzolan on concrete properties was investigated. For this purpose, concrete mix was produced in three series with control mixes with cement content of 300, 350 and 400kg. These control mixes were modified to have a combination of 250, 300 and 350 kg of cement and 40, 50, 75 and 100kg of pozzolan for 1 cubic meter of concrete. Pozzolan efficiency was obtained by using Bloomy and Fert resistance equations on 28-day concretes. The maximum amount of pozzolan with optimal efficiency was determined. This study shows that the efficiency obtained from each resistance equation is similar and these values decrease with increasing pozzolan-cement ratio. امروزه، الزامات مربوط به حفظ محیط‌زیست و میل به توسعه پایدار سبب شده است تا اغلب محققین علوم مواد، شیمی و محیط‌زیست و همچنین مهندسان عمران و معماری درصدد باشند تا در ساخت بتن و سازه‌های بتنی از مواد پسماندی استفاده کنند. یکی از مهم­ترین مسائل زیست‌محیطی سازه­ های بتنی مصرف سیمان می‌باشد. افزایش دمای کره زمین و افزایش غلظت گازهای گلخانه‌ای، محققان را بر آن داشته تا به­ منظور کاهش سمیان مصرفی و ردّ‌پای کربن ناشی از تولید بتن، از پرکننده‌ها و افزودنی‌های بتن با استفاده از مواد جدید نظیر پلیمرها و یا پوزولان‌ها، به ­عنوان گزینه زیست­ محیطی اقدام نمایند. هدف اصلی این مقاله معرفی بتن دوستدار محیط‌ زیست با استفاده از پوزولان‌ها (سرباره، دوده سیلیس و خاکستر بادی) می‌باشد. بدین­ منظور، آزمایش‌های متفاوتی با چهار طرح اختلاط متفاوت انجام گرفت و پارامترهای گوناگونی از جمله طول عمر مفید بتن و سازگاری با محیط‌زیست با استفاده از نرم‌افزار Life-365 محاسبه گردید. نتایج حاکی از آن است که استفاده از پوزولان‌ها اگر به ­مقدار 40% وزن سیمان باشد به ­طوری که مقدار دوده 15% و سرباره 25% باشد، بهترین عملکرد را از نظر سازگاری با محیط‌ زیست خواهد داشت. در این صورت نفوذپذیری کاهش و طول عمر بتن در محیط‌های خورنده کلراید افزایش یافته و در نتیجه از رسیدن یون کلر به سطح میلگرد به­ مقدار زیادی جلوگیری می‌شود. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_17857_18550c1df0340eeba56914715faa3064.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 54 117 2025 02 19 Analytical modeling of rehabilitated beam-column connections with non-seismic details using joint enlargement and post-tensioned مدلسازی تحلیلی اتصالات تیر به ستون با جزئیات غیرلرزه‌ای بهسازی شده با استفاده از بزرگ‌کردن اتصال و پیش‌تنیدگی 37 53 18189 10.22034/ceej.2024.58965.2298 FA سید احمد نظامی دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه فردوسی مشهد جلیل شفائی دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود Journal Article 2023 11 08 The inability of beam-column joints to play their key role in the seismic resistant system of the flexural frame is a subject that continues to be reported in significant damages and the threat of collapse of reinforced concrete buildings in recent earthquakes. Implementation violations and design of reinforced concrete buildings based on old regulations have caused non-seismic details to be observed in many existing connections. The operational and cost-effective technique of improvement by enlarging the connection area is one of the rare methods that, in addition to reviving the function of the connection susceptible to seismic damage, is able to enable access to high performance. In the current research, with the help of numerical modeling by the proposed method and available laboratory results, the effect of the size of the enlargement dimensions on the shear capacity of the joint area is determined. Considering the sliding effects of longitudinal beam reinforcements in the proposed method in modeling under narrow sided and cyclic loading, for non-seismic connections, 40% of stiffness and 5% of load such as yielding can lead to greater convergence with the experimental response. And this figure for reinforced joints is reduced to 35% for stiffness and 2.3% for load-like yielding. Also, intra-cycle deterioration is confirmed for unreinforced connections and non-deterioration for reinforced connections. On average, the presence of a transverse beam for non-seismic, seismic and reinforced connections causes an increase of 8.5%, 4.7% and an average of 2.15% of the force capacity of the connection, respectively ناتوانی اتصالات تیر - ستون در ایفای نقش کلیدی خود در سیستم مقاوم لرزه‌ای قاب خمشی موضوعی است که همچنان در خسارت‌های قابل توجه و تهدید به فروپاشی ساختمان‌های بتن‌آرمه در زلزله‌های اخیر گزارش می‌شود. نقض‌های اجرایی و طراحی ساختمان‌های بتن‌آرمه بر اساس آیین‌نامه‌های قدیمی، باعث شده جزئیات غیرلرزه‌ای در بسیاری از اتصالات موجود مشاهده شود. تکنیک عملیاتی و مقرون به صرفه بهسازی به روش بزرگ‌کردن ناحیه اتصال از نادر روش‌هایی هست که علاوه بر احیای عملکرد اتصال مستعد آسیب لرزه‌ای، قادر است دسترسی به عملکرد بالا را امکان پذیر کند. در پژوهش حاضر، با کمک مدل‌سازی عددی به روش پیشنهادی و نتایج در دسترس آزمایشگاهی، تاثیر ابعاد بزرگ‌شدگی در گسترش مشارکت تیروستون در ظرفیت برشی مشخص می‌شود. به طوری که محصور کردن %7 طول تیر توسط ادوات تقویتی، توانایی افزایش 30 درصدی حداکثر نیروی قابل تحمل را نسبت به نمونه تقویت نشده مستعد آسیب لرزه‌ای، دارا می‌باشد. در نظر گرفتن اثرات لغزش آرماتورهای طولی تیر به روش غیر مستقیم اصلاح مشخصات مکانیکی آرماتور در مدل‌سازی تحت بارگذاری یکطرفه و چرخه‌ای می‌تواند برای اتصالات موجود، %40 سختی و %5 نیروی نظیر تسلیم‌شدگی را به همگرایی بیشتر با پاسخ تجربی برساند. این رقم برای اتصالات تقویت‌شده به %35 برای سختی و %2/3 برای بار حداکثر کاهش می یابد. همچنین زوال درون چرخه‌ای برای اتصالات تقویت‌نشده و عدم زوال برای اتصالات تقویت‌شده تایید می‌شود. به طور متوسط حضور تیر عرضی برای اتصالات غیر لرزه‌ای، لرزه‌ای و تقویت‌شده به ترتیب باعث افزایش %5/8 ، %7/4 و میانگین % 15/2 ظرفیت نیرویی اتصال می‌شود. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_18189_00d6187636616b3c3523486bcdb4dcd1.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 54 117 2025 02 19 Improvement of the Soil Clay at The Liner of The Landfill to Reduce Cracking Using Composite and Nano Materials بهسازی خاک رس در پوشش کف خاکچال جهت کاهش ترک با استفاده از الیاف و نانومواد شیمیایی 55 71 17088 10.22034/ceej.2023.57284.2275 FA حجت دهستانی دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان عبدالحسین حداد دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان حسن کریمی مله دانشکده مهندسی، دانشگاه صنعتی قوچان Journal Article 2023 07 20     Increasing waste production due to population growth, improper waste disposal in landfills and spread of pollution caused is one of the most important environmental problems in urban areas. By special layers and coatings in the body and bottom liner, the penetration of toxic and dangerous leachate of waste into the surroundings is prevented. The cracks in the bottom layers of the landfill and expansion over time increases the permeability of the liner and accelerates the entry of the leachate of waste into the soil and groundwater. Hence, it is very important to adopt appropriate measures to prevent the creation of a network of cracks and the expansion in the liner of the landfill.      افزایش تولید پسماندها ناشی از رشد جمعیت و دفن غیراصولی این مواد در خاکچال ­ها و گسترش آلودگی­های ناشی از آن، یکی از مهمترین مشکلات زیست­محیطی در جوامع شهری است. خاکچال­های مهندسی با به­کارگیری لایه ­ها و پوشش ­های ویژه در بدنه و کف (لاینر)، از نفوذ شیرآبه­ های سمی و خطرناک به محیط اطراف جلوگیری می ­نمایند. ایجاد ترک در لایه­ های کف خاکچال و گسترش آن به مرور زمان، قابلیت تراوایی در آستر را افزایش داده و ورود شیرآبه به محیط خاک و آب زیرزمینی را سرعت می­بخشد. از این رو اتخاذ راهکارهای مناسب جهت پیشگیری از ایجاد شبکه ترک ­ها و گسترش آن­ها در پوشش کف خاک‌چال بسیار ضرروی است. در این تحقیق با تمرکز بر مشخصات خاک­چال شهر مشهد و با استفاده از روش­ های آزمایشگاهی سعی شده است تا با افزودن مواد کامپوزیت فیبر پلی پروپیلن، میکروسیلیس و نانوسیلیس بهسازی آسترها صورت گیرد. روش آزمایشگاهی به ­کار رفته در این تحقیق بدین­ صورت است که پس از آماده­ سازی نمونه در جعبه آزمایش ساخته شده، بررسی وضعیت ترک ­های ناشی از خشک­ شدگی با عکس­برداری از طریق روش پردازش تصاویر صورت گرفته است. خاک شماره 1 مربوط به خاک اطراف، در حدود 9 کیلومتری خاک­چال اصلی مشهد که به­ عنوان دپوی خاک رس خاک­چال مشهد از آن استفاده می­شود. خاک شماره 2 خاک مربوط به خاک محل خاک­چال اصلی و مرکزی مشهد می­باشد. خاک شماره 3 به ­عنوان خاک منتخب به ­صورت ترکیبی از مونت­موریونیت (Montmorillonite) و کائولینیت (Kaolinite) به ­ترتیب به­نسبت وزنی 3 به 1 تشکیل شده است. نتایج نشان می­دهد با افزودن 8/0 درصد فیبر پروپریپلن ترک­ های خاک شماره دو 81%، ترک ­های خاک شماره یک 71% و ترک ­های خاک منتخب 72% کاهش یافته است. با توجه به نتایج بررسی­ ها مشخص گردید، افزودن مقدار بهینه مواد نانو و کامپوزیت اثر چشمگیری بر کاهش عرض ترک خاک رس خاکچال مشهد دارد. از این رو بهسازی خاک رس در کف این خاکچال ضروری بوده و نتایج و راهکارهای مناسب جهت بهبود شرایط در این مقاله ارائه شده است. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_17088_ddd5b85a2a0cb2cce857c31d655d6eb3.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 54 117 2025 02 19 Marcos model for ranking civil project contractors ارائه مدل مارکوس برای رتبه‌بندی پیمانکاران پروژه‌های عمرانی 82 73 16887 10.22034/ceej.2023.54561.2207 FA صوفیا حاج پور گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی شهید نیکبخت، دانشگاه سیستان و بلوچستان 0000-0002-0851-3148 علیرضا شهرکی گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی شهید نیکبخت، دانشگاه سیستان و بلوچستان Journal Article 2022 12 20 Choosing the right contractor is a very important process in construction projects that directly affects the success and progress of the project.Failure to choose the right contractor will cause delays, poor quality, cost increases and even bankruptcy.The evaluation and ranking of contractors is one of the important decisions and is one of the fundamental challenges in construction projects due to the presence of various criteria.the aim of this research is to present a new Marcus decision model for ranking of contractors of construction projects. After identifying the criteria with library studies and using previous research,books and articles and with the consensus of experts, 8 criteria include: financial resources, price,executive and equipment capacity,technical and planning capacity, good track record, key project staff, specialized certification, experience.The Marcus model was also used using the Shannon entropy weighting method to determine the weight of the criteria and then to rank the top ten contractors of construction projects.The criteria for good track record, specialized certification and executive capacity and equipment with weights 1343/0, 1342/0 and 1333/0 are ranked first to third respectively, with the highest weight and the most important criteria.The final ranking results using the Marcus model show that the seventh contractor with a value of 7710/0 is in first place and the second contractor with a value of 7002/0 is in second place and thefirst contractor with a value of 6772/0 is in third placeThe tenth contractor and the ninth contractor were ranked ninth and tenth with values of 5666/0 and 5255/0 respectively. انتخاب پیمانکار مناسب، فرایند بسیار مهم در پروژه‌های عمرانی است که به‌طور مستقیم بر موفقیت و پیشرفت پروژه نیز تأثیر می‌گذارد. عدم انتخاب پیمانکار اصلح باعث تأخیر، کیفیت پایین، افزایش هزینه و حتی ورشکستگی را در پی خواهد داشت. ارزیابی و رتبه‌بندی پیمانکاران از تصمیمات مهم و حائز اهمیت بوده و به­ دلیل وجود معیارهای مختلف، یکی از چالش‌های اساسی در پروژه‌های عمرانی است؛ لذا هدف از این پژوهش ارائه مدل جدید تصمیم‌گیری مارکوس برای رتبه‌بندی پیمانکاران پروژه‌های عمرانی می‌باشد. پس از شناسایی معیارها با مطالعات کتابخانه‌ای و استفاده از تحقیقات پیشین، کتب و مقالات و با اجماع نظر خبرگان، ۸ معیار شامل: منابع مالی، قیمت، توان اجرایی و تجهیزاتی، توان فنی و برنامه‌ریزی، حسن سابقه، کارکنان کلیدی پروژه، گواهینامه تخصصی، تجربه می‌باشد. با استفاده از روش وزن‌دهی (Shannon Entropy) برای تعیین وزن معیارها و سپس برای رتبه‌بندی ده پیمانکار برتر پروژه‌های عمرانی، از مدل مارکوس (Marcos model) نیز استفاده شده است. معیارهای حسن سابقه، گواهینامه تخصصی و توان اجرایی و تجهیزاتی با وزن‌های 1343/0، 1342/0 و 1333/0 به‌ترتیب در رتبه‌های اول تا سوم قرار دارند که دارای بیشترین وزن و با اهمیت‌ترین معیارها محسوب می‌شوند. نتایج رتبه‌بندی نهایی با استفاده از مدل مارکوس نشان می‌دهد پیمانکار هفتم با مقدار 7710/0 در رتبه اول و پیمانکار دوم با مقدار 7002/0 در رتبه دوم و پیمانکار اول با مقدار 6772/0 در رتبه سوم نیز قرار دارند. پیمانکار دهم و پیمانکار نهم با مقادیر 5666/0 و 5255/0 به ­ترتیب در رتبه‌های نهم و دهم نیز قرار گرفتند. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_16887_57c113ca2cd96ca22d567a8b04cd5308.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 54 117 2025 02 19 Analysis of factors influencing concrete resistance in construction industry: machine learning approach تحلیل عوامل موثر در مقاومت بتن در صنعت ساخت و ساز شهری: رویکرد یادگیری ماشین 83 91 19011 10.22034/ceej.2024.62446.2370 FA محمد پردل گروه مهندسی و مدیریت ساخت، دانشگاه بوعلی سینا، همدان امیر امین زاده قوی فکر گروه کنترل، دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر، دانشگاه تبریز Journal Article 2024 07 15 Concrete, as one of the main materials in the construction industry, plays a vital role in the sustainability, safety, and welfare of urban spaces. This is because concrete has a direct impact on bearing gravitational and lateral loads, and improving the quality of concrete can prevent the premature destruction of buildings. Additionally, it can reduce the volume of construction waste and create a sustainable urban environment. However, numerous factors affect the compressive strength of concrete, and failing to identify these factors can lead to premature building destruction and adverse outcomes during natural disasters. A proper understanding of these factors is essential for enhancing concrete quality and ensuring the optimal performance of structures. Accordingly, the aim of this article is to analyze the factors influencing the quality and strength of concrete to improve the sustainability, safety, and welfare of urban spaces and to protect the urban environment. In this article, to achieve the research objectives, in addition to using a machine learning model based on the Extreme Gradient Boosting algorithm, metaheuristic algorithms have been employed to create an accurate predictive model. بتن به عنوان یکی از مصالح اصلی در صنعت ساخت، نقش حیاتی در پایداری، ایمنی و رفاه فضاهای شهری ایفا می‌کند. کیفیت بتن رابطه مستقیمی با تحمل بارهای ثقلی و جانبی دارد و می‌تواند از تخریب زودهنگام ساختمان‌ها جلوگیری کرده و علاوه بر کاهش حجم ضایعات ساختمانی، یک محیط شهری پایدار ایجاد نماید. با این حال، عوامل متعددی بر مقاومت فشاری بتن تاثیرگذارند که عدم شناسایی این عوامل می‌تواند منجر به تخریب زودرس ساختمان‌ها و همچنین پیامدهای ناگوار در بلایای طبیعی شود. درک صحیح از این عوامل برای ارتقای کیفیت بتن و تضمین عملکرد مطلوب سازه‌ها ضروری است. هدف این مقاله، تحلیل عوامل موثر بر کیفیت مقاومت بتن در راستای ارتقا پایداری، ایمنی، رفاه فضاهای شهری و همچنین حفاظت از محیط زیست شهری است. در این مقاله، علاوه بر استفاده از مدل یادگیری ماشین مبتنی بر الگوریتم تقویت گرادیان شدید، از الگوریتم‌های فراابتکاری برای ایجاد یک مدل پیش‌بینی دقیق استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که عوامل متعددی از جمله نسبت آب به سیمان، نوع و کیفیت سنگدانه، افزودنی‌های بتن، شرایط عمل‌آوری و شرایط محیطی، بر مقاومت بتن تاثیرگذار هستند. همچنین، در این پژوهش مدل یادگیری ماشین قادر به شناسایی الگوهای پیچیده در بین عوامل شناسایی شده و پیش‌بینی دقیق مقاومت فشاری بتن با دقت 66/95 درصد است. نتایج این مطالعه می‌تواند به ارتقای کیفیت ساخت، افزایش طول عمر مفید سازه‌ها، کاهش هزینه‌های نگهداری و تعمیرات، ایجاد فضاهای شهری پایدار و ایمن منجر شود. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_19011_afee64459fa9d5009a8c4784da32ca01.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 54 117 2025 02 19 Investigating the relationship between water penetration rate and surface strength of concrete in severe ice and ice melting conditions and developing a new theory بررسی رابطه نرخ نفوذ آب و مقاومت سطحی بتن در شرایط حاد یخ و ذوب یخ و بسط یک تئوری جدید 93 105 19433 10.22034/ceej.2025.61955.2360 FA محمود نادری دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین علی صابری ورزنه دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین سردارولی دین دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین Journal Article 2024 06 04 With increasing age, the compressive strength of concrete increases. Laboratory research has shown that with increasing compressive strength, water penetration in concrete decreases. However, in the existing theories, the effect of concrete age has not been taken into account to measure permeability. Also, in Darcy's equation, water penetration is considered one-dimensional, but water penetration into concrete is in several directions. The surface resistance of concrete can also have a close relationship with the value of permeability. Therefore, in this article, by expanding a theory, a new equation has been presented, which by distancing itself from cases such as one-dimensional or two-dimensional water diffusion, by using the size and distribution of pores inside the concrete, the amount of water infiltration rate into concrete can be measured with high accuracy. The rate of water in concrete was also measured using the cylindrical-chamber test and the results were compared with the theoretical model. Using the friction-friction test, the surface strength was determined and its relationship with the permeability value was obtained. In addition to the normal conditions, the laboratory samples were subjected to severe ice and ice melting conditions and its effect on the surface resistance, penetration rate and their relationship were investigated. The obtained results show the high accuracy of the new model in measuring the water infiltration rate. Also, in addition to the negative effect of acute conditions on the water infiltration rate, there is an inverse relationship between permeability and surface resistance of concrete in normal and acute conditions. با افزایش سن، مقاومت فشاری بتن افزایش می‌یابد. تحقیقات آزمایشگاهی نشان داده که با افزایش مقاومت فشاری، نفوذ آب در بتن کاهش می‌یابد. اما در تئوری‌های موجود، برای اندازه‌گیری نفوذپذیری، تاثیر سن بتن مورد توجه قرار نگرفته است. همچنین در معادله دارسی، نفوذ آب بصورت یک بعدی در نظر گرفته شده اما نفوذ آب به بتن در چند جهت می‌باشد. مقاومت سطحی بتن نیز می‌تواند رابطه‌ی نزدیکی با مقدار نفوذپذیری داشته باشد. لذا در این مقاله با بسط یک تئوری، معادله جدیدی ارائه شده که با فاصله گرفتن از مواردی همچون یک بعدی یا دو بعدی بودن انتشار آب، با استفاده از اندازه و توزیع منافذ داخل بتن، مقدار نرخ نفوذ آب به بتن را با دقت بالایی اندازه‌گیری می‌نماید. از مزیت‌های مدل فوق، تاثیر سن در اندازه‌گیری نرخ نفوذ آب در بتن است. مقدار نرخ نفوذ آب در بتن نیز با بکارگیری آزمون محفظه استوانه‌ای اندازه‌گیری شده و نتایج آن با مدل تئوری مقایسه گردیده. با استفاده از آزمون انتقال-اصطکاک نیز مقاومت سطحی نمونه‌ها تعیین و رابطه‌ی آن با مقدار نفوذپذیری بدست آمده است. نمونه‌های آزمایشگاهی علاوه بر شرایط عادی، تحت شرایط حاد یخ و ذوب یخ قرار گرفته و تاثیر آن بر مقاومت سطحی، نرخ نفوذ و رابطه‌ی آن‌ها مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج حاصله بیانگر دقت بالای مدل جدید در اندازه‌گیری نرخ نفوذ آب می‌باشد. همچنین ضمن تاثیر منفی شرایط حاد بر مقدار نرخ نفوذ آب، رابطه معکوسی بین نفوذپذیری با مقاومت سطحی بتن در شرایط عادی و حاد وجود دارد. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_19433_9c37a0aff62ee0162ab43606c8f38e2b.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 54 117 2025 02 19 The effect of eccentricity of loading on the bearing capacity of strip foundations in the nearest soil slope تاثیر خروج از مرکزیت بارگذاری بر ظرفیت باربری پی نواری در مجاورت شیروانی 107 119 18847 10.22034/ceej.2024.59588.2306 FA مجید کیان‌پور گروه مهندسی عمران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران احد باقرزاده خلخالی گروه مهندسی عمران، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران روزبه دبیری گروه مهندسی عمران، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز مهدی مهدوی عادلی گروه مهندسی عمران، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر Journal Article 2023 12 13 Engineers often face challenges when designing foundations that are located on top of or adjacent to slopes. The effect of eccentricity with the presence of weak layers adds to the complexity of the issue. In this research, using small-scale model tests, the effect of off-center loading on the bearing capacity of the strip foundation adjacent to the sloping multi-layer gable with a weak soil layer has been investigated. Thin layers have significant effects on the ultimate load-bearing capacity, despite their seeming insignificance. A series of laboratory model tests were conducted on a rigid strip footing placed on surfaces with different layered slope footings. The test program considered different foundation configurations by varying the distance of the footing from the crest of the slope and the slope of the thin layer. It is found that the weak thin layer reduces the ultimate bearing capacity. The laboratory results show that the amount of eccentricity affects the final bearing capacity of the foundation and increases the bearing capacity by moving away from the weak layer and the crest of the slope. The weak thin layer at the critical distance D = 0 leads to a further reduction of the final bearing capacity by 43%. مهندسان اغلب هنگام طراحی فونداسیون‌هایی که در مجاورت شیب ها قرار دارند با چالش‌هایی مواجه می‌شوند که تاثیر خروج از مرکزیت با حضور لایه‌های ضعیف به پیچیدگی موضوع می‌افزاید. در تحقیق حاضر با استفاده از آزمون‌های مدل فیزیکی مقیاس کوچک، تأثیر بارگذاری خارج از مرکز بر ظرفیت باربری پی نواری در مجاورت شیروانی با لایه خاک ضعیف مورد بررسی قرار گرفته است. لایه‌های نازک اثرات قابل توجهی بر ظرفیت باربری نهایی دارند، علیرغم اینکه به نظر ناچیز هستند. مجموعه‌ای از آزمایش‌های مدل فیزیکی بر روی یک پی نواری صلب که بر روی بستر چند لایه ماسه ای که در مجاورت شیب قرار گرفته است، انجام شد. اثرات تغییر فاصله پی از تاج شیب و شیب لایه نازک بر روی رفتار پی مورد بررسی قرار گرفت. مشخص شده است که لایه نازک ضعیف ظرفیت باربری نهایی را کاهش می‌دهد. نتایج آزمایشگاهی نشان می‌دهد که مقدار خروج از مرکزیت بر روی ظرفیت باربری نهایی پی تأثیر می‌گذارد و با دور شدن پی از لایه ضعیف و تاج شیب، ظرفیت باربری افزایش می‌یابد همچنین وجود لایه نازک ضعیف در بستر خاکی منجر به کاهش ظرفیت باربری نهایی تا 43 درصد می‌شود. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_18847_dd58bb6ef0a093765ef969c563ed9e34.pdf

دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 54 117 2025 02 19 Prediction of Properties of Sand Mixture with HDPE by MLR, EPR and Stepwise Models پیش بینی خصوصیات مخلوط ماسه با HDPE توسط مدل MLR ،EPR و Stepwise 121 131 17929 10.22034/ceej.2024.55984.2242 FA مهیار عربانی گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی، دانشگاه گیلان، رشت معصومه خدابخشی صیقلانی گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی، دانشگاه گیلان، رشت Journal Article 2023 03 30 The main goal of this research is to present a suitable mathematical model using the MLR (Multiple Linear Regression), EPR (Evolutionary Polynomial Regression), and Stepwise statistical methods. This model aims to predict the relationship between the properties of sand mixed with High Density Polyethylene (HDPE) (as a waste additive material to soil), including the elastic modulus, the coefficient of compressibility, and lateral earth pressure coefficient at rest. The purpose of presenting this model is to reduce laboratory work, and consequently, reduce costs and time. Additionally, the present study focuses on designing and developing a set of models, fitting experimental results, and comparing the best models provided by EPR, MLR, and Stepwise, to find the best modeling approach. امـــروزه با توجه به افــزایش روزافزون پلاستیک­ های ضایعاتی و کمبود مکان دفن آن، محققین در تلاش برای بررسی روش‌های مختلف استفاده مجــدد و بازیافت آن‌ها هستند. یکی از روش‌ها، استفاده مجدد از پلاستیک­ های ضایعاتی در پروژه ­های مهندسی است ولی ترکیب این مواد با خاک به­ طور قابل­ توجـهی بر خواص آن­ها تأثیر می‌گــذارد. مطالعـه حاضــر به بررســی و مقایسـه روش‌های آماری رگرسیــون خطــی چنـدگانه (MLR) (Multiple Linear Regression، رگرسیون چندجمله­ای تکاملی (EPR) (Evolutionary Polynomial Regression) و رگرسیون گام به گام (Stepwise) به­ منظور پیش ­بینی خصوصیات ژئوتکنیکی مخلوط ماسه- HDPE (Root-Mean-Square Error) خردشده ضایعاتی (پلی­اتیلن با دانسیته بالا) شامل مدول الاستیک، ضریب فشردگی حجمی و ضریب فشار جانبی خاک در حالت سکون (E و  و ) می‌پردازد. داده‌های ورودی از مجموعه‌ای از آزمایشات ادئومتر (Oedometer) بزرگ مقیاس بر روی مخلوط ماسه -HDPE با در نظر گرفتن درصدهای مختلف HDPE (8%، 6، 4، 2 و 0)، دو تراکم نسبی (70% و 40) و سه تنش نرمال مختلف (kPa300، 200 و 10، 0) به ­دست آمده است. عملکرد مدل‌های ارائه شده توسط EPR، MLR و Stepwise، با استفاده از میانگین مربعات خطا (RMSE) (Root-Mean-Square Error)، ضریب تعیین (Artificial Neural Networks) (R²) برای به ­دست آوردن بهترین مدل برازش ارزیابی شد. نتایج نشان داد که مدل EPR و MLR می‌توانند به­ عنوان ابزار قدرتمندی برای مدل‌سازی خصوصیات ژئوتکنیکی ماسه -HDPE و سایر مخلوط­ های با شرایط مشابه استفاده شود. به ­کمک این روش‌ها علاوه بر کاهش هزینه‌ آزمایشات، زمان دسترسی به نتایج آزمایش نیز به طور قابل توجهی تسریع می‌شود. مدل ارائه شده در روش Stepwise برای پیش ­بینی مدل رفتاری مخلوط ماسه -HDPE، نتایج مناسب و دقیقی ارائه نکرده و استفاده از آن پیشنهاد نمی‌شود. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_17929_96550b3ab8b083f4dce9a909e766ccdc.pdf