دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 45 80 2015 11 22 Investigation of Effects of the Geometry on Rate of Energy Dissipation of the Flow over the Stepped Spillway using Fuzzy Inference Systems ارزیابی اثرات هندسه سرریز پلکانی در میزان استهلاک انرژی جریان عبوری با استفاده از سیستم استنتاج فازی 25 39 4221 FA نسیم سوری دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز علیرضا مجتهدی دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز Journal Article 2015 12 20 از مشخصه­های بارز در عملکرد سرریز پلکانی، قابل ملاحظه بودن استهلاک انرژی در طول آن در مقایسه با انواع سرریزهای دیگر می­باشد. با توجه به این ویژگی، کوشش جهت کسب دیدگاهی دقیق­تر در ارتباط با پارامتر استهلاک انرژی و نهایتاً افزایش مقدار آن، محور اکثر تحقیقات مربوط به این نوع از سرریزها بوده است. در این مطالعه جهت ارزیابی تأثیر پارامتر­هایی چون عمق بحرانی (<em>y_c</em>)، تعداد پله­ها (<em>N</em>) و شیب کف پله­ها (<em>a</em>)، با ثابت در نظر گرفتن نسبت طول و ارتفاع کلی سرریز، از مدل نرم­افزار Flow-3D به عنوان یک نرم­افزار قوی در تحلیل میدان جریان، استفاده گردیده است. به منظور صحت­سنجی عملکرد مدل عددی مربوطه در تخمین پارامتر استهلاک انرژی نیز یک مدل فیزیکی سرریز پلکانی در یک کانال جریان آزمایشگاهی مورد آزمایش قرار گرفته و با استفاده از سیستم پردازش تصویر، تغییرات پروفیل سطح جریان ارزیابی شده است. نتایج حاصل نشان می­دهند که با افزایش مقدار دبی، میزان استهلاک انرژی کمتری حاصل می­شود. تعداد پلکان و شیب معکوس روی پله­ها نیز از جمله عوامل دیگری هستند که بر میزان استهلاک انرژی تأثیر می­گذارند. با افزایش تعداد پلکان و شیب معکوس روی هر پله، استهلاک انرژی بیشتر می­شود. به طوری که در مدل 4 پله­ای و با شیب ثابت 4 درجه، تغییرات دبی از 03/0 به 08/0 متر مکعب بر ثانیه، باعث کاهش میزان استهلاک انرژی به اندازه 5/1% گشته در حالی که در دبی ثابت 03/0 متر مکعب بر ثانیه، تغییر حالت پله از شیب صفر به شیب 4 درجه موجب افزایش استهلاک انرژی به میزان 9/0% گردیده است. نهایتاً، نظر به اهمیت روز افزون محاسبات نرم در مطالعه مسائل عملی، به ارزیابی پارامتر استهلاک انرژی روی سرریز پلکانی با استفاده از سیستم استنتاج فازی پرداخته و اقدام به تهیه یک مدل سیستم استنتاج فازی بر اساس شرایط موجود شده است. مشاهده می­گردد که نتایج حاصل از سیستم استنتاج فازی با مقادیر پیش­بینی شده توسط مدل­سازی عددی و داده­های آزمایشگاهی دارای تطابق مناسبی است. ارزیابی نتایج حاصله، دلالت بر کارآئی مفهوم سیستم استنتاج فازی در محاسبه پارامتر استهلاک انرژی در سرریزهای پلکانی دارد. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_4221_461234f7954730ddd90df78e5bddcfe7.pdf