دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 55 118 2025 06 22 The Effective Parameters on Deviator Stress and Stiffness of Treated Sands by Microbial Induced Calcite Precipitation پارامترهای مؤثر بر تنش انحرافی و سختی ماسه بهسازی شده تحت القاء رسوب کربنات کلسیم 125 134 19484 10.22034/ceej.2025.62581.2398 FA سیدعبداله اکرامی راد گروه مهندسی عمران، واحد لنگرود، دانشگاه آزاد اسلامی، لنگرود محمد آزادی گروه مهندسی عمران، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین ناصر شمس کیا گروه مهندسی عمران، مدیریت ساخت، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین باقر حیدرپور گروه مهندسی عمران، واحد رودسر و املش، دانشگاه آزاد اسلامی، رودسر Journal Article 2024 11 14 Given the population growth, one of the challenges facing engineers in the construction field is access to land with suitable bearing capacity. Therefore, the lack of access toquality land compels geotechnical engineers to enhance the mechanical parameters of soil using various improvement methods. To address these issues, research into new improvement methods such as microbial induced calcite precipitation (MICP) has expanded. Research on the parameters influencing the efficiency of the method and the development of various biological improvement techniques has continued. For instance, Harkes et al. (2010) investigated two-phase injection to prevent the accumulation and deposition of precipitate at the injection point. Al Qabany et al. (2012) evaluated the effect of cementation solution concentration and retention time on the efficiency of biological improvement methods under constant optical density conditions. Additionally, DeJong and Montoya (2015) examined the effect of cementation degree on the stress-strain behavior of sand in CU triaxial tests. In this study, the impact of the molarity of the cementation solution, bacterial optical density, and curing time on the stress-strain behavior and deformation parameters of sand improved through microbial induced calcite precipitation will be investigated. For each parameter influencing the improvement process, 17 samples were obtained based on experimental design using Design Expert ver. 11.0.3.0 software. After preparation, the samples were subjected to consolidated undrained (CU) triaxial compression tests. The results from the triaxial tests were then analyzed through stress-strain curves and stiffness. با افزایش جمعیت و رشد شهرنشینی، یکی از چالش ­های مهندسان ژئوتکنیک دسترسی به زمین­ه ای با ظرفیت باربری مناسب می ­باشد. تاکنون تکنیک‌های مختلفی مثل تراکم، تزریق و غیره، جهت بهسازی خاک به ­کار گرفته شده است. اخیراً روش‌های نوآورانه و دوستدار محیط زیست مانند بهسازی تحت القای رسوب کربنات کلسیم، توسعه یافته است که تحقیق در خصوص عوامل مؤثر بر بهبود، افزایش کارایی و کاهش هزینه­ های آن را ضروری می ­سازد. در این پژوهش، به بررسی تأثیر مولاریته محلول سیمانتاسیون، چگالی اپتیکی باکتری و زمان عمل ­آوری نمونه بر رفتار تنش- کرنش و تغییرات سختی ماسه بهسازی شده بیولوژیکی، توسط آزمایش سه­ محوری فشاری تحکیم یافته زهکشی نشده پرداخته شد. خاک مورد استفاده از نوع ماسه بد دانه­ بندی شده و از منطقه کوهین استان قزوین بوده که برای بهسازی آن از باکتری اسپروسارسینا (Sporosarcina pasteurii) پاستوری جهت تسریع واکنش و تولید رسوب، استفاده گردید. همچنین جهت جلوگیری از مسدودشدگی و کنترل توزیع یکنواخت رسوب، از روش تزریق چهارفازی استفاده شد. منحنی ­های تغییرات تنش انحرافی در برابر کرنش محوری نشان داد که مولاریته محلول سیمانتاسیون (Cementation solution molarity) با افزایش 45 درصدی تنش انحرافی، بیشترین تأثیر را بر رفتار تنش- کرنش ماسه بهسازی شده داشته است و زمان عمل­ آوری نمونه و چگالی اپتیکی باکتری، دارای تأثیر کمتری در روند بهسازی بیولوژیکی بوده ­اند. از سوی دیگر، برای ماسه بهسازی شده با سطوح مولاریته و چگالی اپتیکی پایین، افزایش چندانی در تنش انحرافی نسبت به قبل از بهسازی حاصل نگردید. پس از بهسازی بیولوژیکی ماسه، سختی ثانویه (<em>E_sec</em>) و سختی معادل ۵۰ درصد تنش انحرافی حداکثر (<em>E₅₀</em>)، در حدود 5/1 تا 2 برابر افزایش یافت. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_19484_ed93eff7c1a585a377ee2fd6cbe653ce.pdf