دانشگاه تبریز نشریه مهندسی عمران و محیط زیست 2008-7918 53 113 2024 02 20 Effect of petroleum on the physical and mechanical properties of fine-grained soils of Arak Shazand refinery area بررسی اثر نفت خام بر ویژگی های فیزیکی و مکانیکی خاک های ریزدانه منطقه پالایشگاه شازند اراک 126 137 16073 10.22034/ceej.2023.54167.2201 FA رقیه حسنی گروه مهندسی عمران، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی اراک ابراهیم اصغری کلجاهی گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز سینا مجیدیان گروه مهندسی عمران، دانشگاه علم و فناوری مازندران Journal Article 2022 11 20 With the expansion of oil industries, the leakage of oil materials increases. In addition to the negative effects of the environment, the oil leakage causes changes in the physical and geotechnical properties of the soil. These changes in granular soils are in the form of changes in the physical properties and structure of the soil, which leads to a decrease in the bearing capacity and an increase in the settlement of the soil under the foundation. In order to investigate the geotechnical behavior of fine-grained soils due to oil infiltration, a soil sample was taken from the Shazand Arak Refinery area and mixed with 0-5-10-15-20 percent crude oil by weight and remolded with a density of 90 percent of the maximum density (Proctor method) has been subjected to various physical and mechanical tests. Of course, the plastic index has a decreasing trend with the increase of the amount of crude oil. In the compaction test, the maximum dry unit weight of the soil increases with the addition of crude oil and the optimum moisture content decreases with the increase of the amount of crude oil up to 10% and then increases. In addition, the addition of oil generally reduces the permeability coefficient of the soil. Increasing the amount of oil has a different effect on soil consolidation, and the coefficient of soil consolidation increases with increasing the amount of oil. In addition, the uniaxial compressive strength of the soil decreases with the increase of the oil content. با گسترش صنایع نفتی و همچنین با فرسودگی تأسیسات و خطوط لوله، نشت مواد نفتی بیشتر می­شود. نشت نفت علاوه بر تأثیرات منفی محیط زیستی، باعث ایجاد تغییراتی در خواص فیزیکی و ژئوتکنیکی خاک می­شود. این تغییرات در خاک ­های درشت ­دانه به­ صورت فیزیکی و در خاک ­های ریزدانه به ­صورت تغییرات فیزیکی و ساختاری رخ داده و منجر به کاهش ظرفیت باربری و افزایش نشست­ پذیری خاک زیر پی می ­شود. به­ منظور بررسی‌ ویژگی ­های فیزیکی و مکانیکی خاک‌های ریزدانه در اثر نفوذ نفت، نمونه خاکی از محدوده پالایشگاه شازند اراک برداشته شده و با نسبت ­های وزنی 0-5-10-15-20 درصد نفت خام مخلوط شده و نمونه ­سازی با تراکم 90 درصد دانسیته حداکثر (روش پروکتور) صورت گرفته و آزمایشات مختلف فیزیکی و مکانیکی انجام شده است. نتایج آزمایش ­ها نشان می­ دهد که با افزودن نفت تا 10 درصد، حد روانی 21 درصد کاهش یافته و در ادامه با افزایش آن تا 15 درصد، حد روانی افزایش یافته و با افزودن 20 درصد دوباره کاهش می ­یابد. البته شاخص خمیری تقریباً با افزایش مقدار نفت، روند کاهشی دارد. در آزمایش تراکم، حداکثر وزن مخصوص خشک خاک با افزودن نفت خام افزایش یافته و درصد رطوبت بهینه نیز با افزایش مقدار نفت تا 10 درصد کاهش و سپس افزایش می ­یابد. همچنین افزودن نفت به ­طور کلی باعث کاهش ضریب نفوذپذیری خاک می­ شود. افزایش مقدار نفت در تحکیم خاک اثری متفاوت داشته و ضریب تحکیم خاک با افزایش مقدار نفت، افزایش می ­یابد. ضمناً مقاومت فشاری تک­محوری خاک با افزایش مقدار نفت کاهش می ­یابد. https://ceej.tabrizu.ac.ir/article_16073_08c50ff01282a96a6d90f87c2e05f759.pdf